1η Εβδομάδα Νοεμβρίου 2026

 

Νομοθεσία

Διαδικτυακή Πλατφόρμα Υποβολής Καταγγελιών

 

Δημοσιεύτηκε η Ανακοίνωση Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. 06.11.2026  με την οποία γνωστοποιείται ότι έχει τεθεί σε λειτουργία η νέα διαδικτυακή πλατφόρμα υποβολής καταγγελιών της ΕΑΔΗΣΥ (whistle blowing), στην οποία υπάρχει η δυνατότητα υποβολής ανωνύμων και μη καταγγελιών σχετικά με παραβιάσεις της εθνικής ή/και ενωσιακής νομοθεσίας στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων.

Δείτε την πλατφόρμα υποβολής καταγγελιών εδώ 

 

Απάντηση σε ερώτηση Συνδρομητή

 

ΘΕΜΑ : Τροποποιήσεις στις Απευθείας αναθέσεις έργων

Ερώτηση:

Θέλαμε να σας ρωτήσουμε εάν για τις απευθείας αναθέσεις έργων των 60.000,00€  συνεχίζουμε την διαδικασία πρόσκλησης μέσω ΕΣΗΔΗΣ  σε τρεις ενδιαφερόμενους ή εάν έχει καταργηθεί η διαδικασία μέσω ΕΣΗΔΗΣ και γίνεται όπως στις αναθέσεις έργων μέχρι 30.000,00 που στέλνεις πρόσκληση στους ενδιαφερόμενους χωρίς ΕΣΗΔΗΣ.

Απάντηση:

Σχετικά με το ερώτημά σας για τη διενέργεια των απευθείας αναθέσεων έργων προϋπολογισμού έως 60.000,00 € (χωρίς ΦΠΑ). Για τις δημόσιες συμβάσεις έργων, το ανώτατο χρηματικό όριο για την προσφυγή στη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης είναι οι 60.000,00 € (χωρίς ΦΠΑ) (άρθρο 118 του Ν. 4412/2016). Επομένως:

  1. Σύμφωνα με την Αιτιολογική Έκθεση του Ν. 5314/2026, με το Άρθρο 611 («Απευθείας ανάθεση - Συμβάσεις ενεργειών τεχνικής βοήθειας») (ΕΡΓΑ – ΜΕΛΕΤΕΣ)
  • Κωδικοποιούνται τα άρθρα 72 και 176 ν. 3852/2010 και η παρ. 9 του άρθρου 209 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων
  • Σκοπός των ρυθμίσεων είναι η σαφής κατανομή των αρμοδιοτήτων, η επιτάχυνση των διαδικασιών ανάθεσης και η αποτελεσματικότερη υλοποίηση των συμβάσεων, με πλήρη συμμόρφωση προς το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο δημοσίων συμβάσεων

2. Επιτρέπονται;

Ναι, επιτρέπονται απολύτως. Στις συμβάσεις έργων, το εύρος από 30.000,01 € έως 60.000,00 € (χωρίς ΦΠΑ) εμπίπτει πλήρως στα νόμιμα όρια της απευθείας ανάθεσης. (Σημειώνεται ότι το χαμηλότερο όριο των 30.000,00 € αφορά κατά κανόνα τις γενικές προμήθειες και υπηρεσίες, ενώ για τα έργα και τις ειδικές υπηρεσίες το νομοθετικό όριο ανέρχεται στις 60.000,00 €).

3. Πραγματοποιούνται;

Ναι, πραγματοποιούνται κανονικά

4. Παραμένει υποχρεωτική η χρήση του ΕΣΗΔΗΣ;

Ναι, η χρήση του ΕΣΗΔΗΣ παραμένει υποχρεωτική.

Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ν. 5314/2026) διέπει τις διοικητικές αρμοδιότητες και τα όργανα των ΟΤΑ (δηλαδή ποιο όργανο αποφασίζει, π.χ. ο Δήμαρχος για τις απευθείας αναθέσεις), δεν καταργεί ούτε τροποποιεί τους βασικούς διαδικαστικούς κανόνες και τα ηλεκτρονικά εργαλεία σύναψης δημόσιων συμβάσεων του Ν. 4412/2016 (Άρθρο 36 και Άρθρο 118).

5. Πώς διαμορφώνονται τα όρια χρήσης του ΕΣΗΔΗΣ:

  • Συμβάσεις έως 30.000,00 € (χωρίς ΦΠΑ): Διεξάγονται εκτός ΕΣΗΔΗΣ (έγχαρτη/έντυπη διαδικασία ή μέσω απλής ηλεκτρονικής αλληλογραφίας/πρόσκλησης), με υποχρέωση δημοσίευσης της πρόσκλησης/απόφασης στο ΚΗΜΔΗΣ & στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ.
  • Συμβάσεις Έργων από 30.000,01 € έως 60.000,00 € (χωρίς ΦΠΑ): Εμπίπτουν στην υποχρεωτική χρήση των ηλεκτρονικών μέσων του ΕΣΗΔΗΣ (υποσύστημα Δημοσίων Συμβάσεων Έργων). Συνεπώς, συνεχίζεται κανονικά η διαδικασία απευθείας ανάθεσης με πρόσκληση (π.χ. σε τρεις ενδιαφερόμενους) μέσω της πλατφόρμας του ΕΣΗΔΗΣ.

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ Άρθρου 60 Προμηθειών - Υπηρεσιών

25/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ)

Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο και προηγηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας για την παροχή υπηρεσιών Συμβούλου Τεχνικής Υποστήριξης για την υποβολή ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίων ή αυτοτελών διηρημένων ιδιοκτησιών που ανήκουν ή έχουν παραχωρηθεί κατά χρήση σε Υπουργείο. Αρμοδιότητα Κλιμακίου. Διατύπωση όρων, κριτηρίων επιλογής του αναδόχου, αποδεικτικών μέσων και λεπτομερειών διεξαγωγής του διαγωνισμού με σαφήνεια, ακρίβεια και χωρίς αμφισημία στη διακήρυξη του διαγωνισμού ή στα λοιπά τεύχη δημοπράτησης. Δημοσιότητα και διασφάλιση ελεύθερου ανταγωνισμού. Σε περίπτωση αναγκαίας ουσιώδους τροποποίησης των όρων του διαγωνισμού, οι νέοι όροι απαιτείται να υποβληθούν στις ίδιες διατυπώσεις δημοσιότητας, που προβλέπονται για την αρχική διακήρυξη. Εν προκειμένω, η τροποποίηση του όρου της διακήρυξης παρίσταται ουσιώδης, καθώς η μεταβολή του εν λόγω κριτηρίου είχε ως αποτέλεσμα να επιτραπεί η συμμετοχή στο διαγωνισμό οικονομικών φορέων, πέραν εκείνων που ήταν σε θέση να υποβάλουν προσφορά με βάση τους αρχικούς όρους, και για τη νόμιμη εφαρμογή της ήταν αναγκαία η τήρηση των προβλεπόμενων στο νόμο διατυπώσεων δημοσιότητας. Η απλή ανάρτηση της απόφασης με την οποία εγκρίθηκε η μεταβολή στον ηλεκτρονικό χώρο του διαγωνισμού στην ιστοσελίδα του ΕΣΗΔΗΣ, με τη μορφή διευκρίνισης, δεν αποτελεί επαρκή τρόπο δημοσιότητας. Ουσιώδης πλημμέλεια. Κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου του οικείου σχεδίου συμφωνίας - πλαίσιο.

105/2025 ΕΣ (ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ)

Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος. Ανοικτός διαγωνισμός για την σύναψη σύμβασης άνω των ορίων με αντικείμενο την προμήθεια αυτοματοποιημένου συστήματος αποθήκευσης και διαχείρισης φαρμάκων και αναλωσίμων. Προσφυγή ανάκλησης κατά Πράξης προσυμβατικού ελέγχου του ΣΤ΄ Κλιμακίου ΕΣ. Πρώτος διακωλυτικός λόγος για την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης αφορά στην ανεπαρκή τεκμηρίωση του προϋπολογισμού της ανάθεσης με την αιτίαση ότι αυτός δεν βασίστηκε είτε σε συγκριτική έρευνα σχετικών τιμών της αγοράς, είτε σε διαβούλευση με περισσσότερους του ενός δραστηριοποιούμενους στην οικεία αγορά οικονομικούς φορείς για συναφή προϊόντα, ώστε να εγγυάται την τήρηση της αρχής της χρηστής και οικονομικής διαχείρισης των δημόσιων πόρων από τις αναθέτουσες Αρχές. Ουσιώδης η πλημμέλεια της βραχείας σύντμησης της προθεσμίας υποβολής των προσφορών, κατά τον επαναληπτικό διαγωνισμό, δίχως να αιτιολογείται επαρκώς ως επείγουσα η ανάγκη σύντμησης κατά 11 ημέρες της προθεσμίας αυτής σε σχέση με την κανονική τριακονθήμερη προθεσμία που προβλέπεται στο ά. 27  ν. 4412/2016. Μη νόμιμος ο καθορισμός  από την αναθέτουσα Αρχή της κρίσιμης τριετίας σε χρονική περίοδο που προηγείται του προηγούμενου της δημοσίευσης της διακήρυξης χρόνου, καθώς η προς απόδειξη της οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας απαίτηση της αναθέτουσας Αρχής για τη συνδρομή ενός ελάχιστου ετήσιου κύκλου εργασιών αναφέρεται στo έτος το πλησιέστερo στον χρόνο έναρξης της διαδικασίας σύναψης της σύμβασης -που για τις συμβάσεις άνω των ορίων ως εν προκειμένω, νοείται, σύμφωνα με το ά. 61 παρ. 1 του ν. 4412/2016, η ημερομηνία αποστολής της προκήρυξης για δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μη νόμιμος ο όρος με τον οποίο απαιτείται η εκτέλεση αποκλειστικά σε μονάδες Υγείας της Ελλάδας δύο συμβάσεων συναφών με την προς ανάθεση σύμβαση, προς απόδειξη της τεχνικής και επαγγελματικής επάρκειας των συμμετεχόντων, διότι συνιστά πρόδηλη παραβίαση των αρχών της ισότιμης συμμετοχής στις διαδικασίες ανάθεσης. Απορρίπτει τις προσφυγές.

124/2025 ΕΣ (ΕΒΔΟΜΟ ΤΜΗΜΑ)

Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή ανάκλησης. Υπογραφή δύο σχεδίων συμβάσεων για προμήθεια Δήμου. Μη παραβίαση των διατάξεων του άρθρου 69 του ν. 4509/2017 και της Κ.Υ.Α. 22766/2020. Δεν απαγορεύεται να διαφοροποιείται το φυσικό και οικονομικό αντικείμενο της δημοπρατούμενης πράξης, σε σχέση με το αντίστοιχο προβλεπόμενο στην οικεία απόφαση ένταξης. Έννοια σημαντικής τροποποίησης. Η κρίση εάν τα προμηθευόμενα είδη είναι «όμοια ή ανώτερα» των αρχικώς προβλεπόμενων προϋποθέτει συγκριτική αξιολόγηση του συνόλου των τεχνικών προδιαγραφών, με ειδική αιτιολογία και αποτελεί τεχνική κρίση, η οποία εκφεύγει του προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας. Δέχεται.

533/2025 ΕΣ (ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ)

Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή ανάκλησης. Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του ΕλΣυν, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης για την ανάθεση υπηρεσιών Ομάδας του ευρύτερου διαγωνισμού με αντικείμενο την τοποθέτηση - εκτοποθέτηση εορταστικού στολισμού της πόλης. Εν προκειμένω, αβάσιμος ο λόγος περί της αναρμοδιότητας του Κλιμακίου να ελέγξει την κρινόμενη σύμβαση, καθώς η ελεγχόμενη Ομάδα, ανεξαρτήτως του προϋπολογισμού της, αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου διαγωνισμού με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών που αφορούν στον εορταστικό στολισμό και αποστολισμό, τις οποίες η αναθέτουσα Αρχή στο πλαίσιο της διακριτικής της ευχέρειας υποδιαίρεσε μεν σε τμήματα, δημοπράτησε όμως με μία ενιαία διαγωνιστική διαδικασία. Ουσιώδης αλλαγή στους όρους της διακήρυξης, και ειδικότερα στα κριτήρια τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας των υποψηφίων και στα μέσα απόδειξης αυτών, τα οποία έγιναν λιγότερο απαιτητικά, χωρίς η εν λόγω αλλαγή να περιβληθεί με τις απαιτούμενες νόμιμες διατυπώσεις δημοσιότητας. Η τεκμηρίωση του κόστους της υπό ανάθεση σύμβασης ανάγεται σε στοιχείο της ωριμότητας αυτής και αποτελεί βασική και ουσιώδη υποχρέωση της αναθέτουσας αρχής κατά το προδιαγωνιστικό στάδιο σύνταξης των εγγράφων της σύνταξης. Απορρίπτει. Δεν ανακαλεί την 34/2025 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του ΕλΣυν.

744/2025 ΕΣ (ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ)

Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή ανάκλησης. Πράξη Επιτρόπου του ΕλΣυν, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης μεταξύ Δήμου και προσφεύγουσας εταιρείας για την ανάθεση προμήθειας με σκοπό την επίστρωση δαπέδου σε  δημοτικό στάδιο. Μη τροποποίηση των όρων της επίμαχης διακήρυξης με την εισαγωγή το πρώτον νέων απαιτήσεων ως προς την τεχνική και επαγγελματική ικανότητα των οικονομικών φορέων. Διευκρινιστικό έγγραφο για την αληθή έννοια των διαλαμβανομένων κανονιστικών όρων της διακήρυξης αναφορικά με το περιεχόμενο της τεχνικής προσφοράς και τον τρόπο απόδειξης της πλήρωσης των απαιτήσεων και τεχνικών προδιαγραφών του ζητούμενου συστήματος αθλητικού ελαστικού τάπητα (ταρτάν). Δεν προστέθηκαν νέες προδιαγραφές ούτε καταργήθηκε ή υποκαταστάθηκε κάποιο από τα απαιτούμενα από τη διακήρυξη δικαιολογητικά ή πιστοποιητικά. Αρκεί η ηλεκτρονική ανάρτηση αυτής στο ΕΣΗΔΗΣ έξι ημέρες πριν από την καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών. Μη παρακώλυση της ανάπτυξης ανταγωνισμού. Δυνατότητα της εκ των υστέρων υποβολής της απαιτούμενης υπεύθυνης δήλωσης. Δέχεται. Ανακαλεί την Πράξη Επιτρόπου του ΕλΣυν. Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του οικείου σχεδίου σύμβασης.