2η Εβδομάδα Οκτωβρίου 2026

 

Διεξαγωγή 20ής Εκπαιδευτικής Συνεδρίας του 2ου κύκλου Συνεδριών του site: dimosies-symvaseis.gr

Tην Πέμπτη 15/10/2026 και ώρες 09.00 π.μ. – 11.00   πραγματοποιήθηκε η 20ή Εκπαιδευτική Συνεδρία του 2ου κύκλου Συνεδριών του site: dimosies-symvaseis.gr, με θέμα : «Οι τροποποιήσεις επί των θεσμικού πλαισίου των Δημοσίων Συμβάσεων με τον Νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ν. 5314 / 2026)» (Μέρος ΙΙ)|.

Νομολογία

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ Άρθρου 36 Προμηθειών-Υπηρεσιών (Μέρος ΙΙ)

79/2024 ΔΕΦ ΤΡΙΠΟΛΗΣ (ΑΚΥΡ)

Αίτηση ακυρώσεως και αναστολής εκτελέσεως κατά απόφασης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων που δέχθηκε προδικαστική προσφυγή έτερου οικονομικού φορέα και απέρριψε τις προσφορές υποψήφιων αναδόχων δημόσιας σύμβασης παροχής υπηρεσιών όπως της αιτούσας.  Δημόσιες συμβάσεις κατά Ν. 4412/2016. Κατά την υποβολή των προσφορών τους οι υποψήφιοι ανάδοχοι οφείλουν να τηρούν τις επιταγές της περιβαλλοντικής, κοινωνικοασφαλιστικής και εργατικής νομοθεσίας που έχουν θεσπισθεί με το δίκαιο της Ένωσης, του εθνικού δίκαιου, των συλλογικών συμβάσεων ή διεθνών διατάξεων περιβαλλοντικού, κοινωνικού και εργατικού δικαίου. Αρμόδια όργανα βεβαίωσης της συμμόρφωσης των υποψηφίων στις άνω υποχρεώσεις. Αναγκαίο περιεχόμενο των προσφορών των υποψηφίων αναδόχων κατ’ άρθρο 68 του Ν. 3863/2010 επί σύναψης διά μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας άλλως διά απευθείας ανάθεσης συμβάσεων παροχής υπηρεσιών καθαριότητας για ακίνητα υπέρ του Δημοσίου, ΝΠΔΔ ή ΟΤΑ. Βασικά στοιχεία των άνω προσφορών ιδίως ως προς το εργατικό κόστος του προσωπικού που θα απασχοληθεί κατά την εκπλήρωση του αντικειμένου της σύμβασης. Ελλείψει ρητής μνείας στην διακήρυξη ο μέθοδος υπολογισμού του άνω εργατικού κόστους επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια των υποψηφίων. Λοιπά στοιχεία που πρέπει να αναφέρονται στις άνω προσφορές επί ποινής αποκλεισμού του υποψηφίου. Πρόβλεψη διά του άρθρου 36 παρ. 6 του Ν. 4412/2016 κράτησης επί της αμοιβής των αναδόχων δημοσίων συμβάσεων υπέρ της ανάπτυξης και συντήρησης του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΟΠΣ ΕΣΗΔΗΣ). Ύψος αυτής. Η άνω κράτηση δεν επιβάλλεται και άρα δεν πρέπει να υπολογίζεται στις οικονομικές προσφορές από τους συμμετέχοντες, μέχρι την έκδοση της κοινής απόφασης της §6 του άρθρου 36 του Ν. 4412/2016. Από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου προέκυψε πως μη ορθώς απερρίφθη η προσφορά της αιτούσας αφού εκείνη συμπεριέλαβε όλα τα αιτούμενα από το νόμο και τη Διακήρυξη πεδία και ποσά, ενώ ουδόλως αμφισβητήθηκαν οι επιμέρους παράμετροι βάσει των οποίων προέκυψε η ετήσια δαπάνη της αιτούσας. Ορθώς δε παρέλειψε να συνυπολογίσει το ύψος της κράτησης του άρθρου 36 παρ. 6 του Ν. 4412/2016. Δέχεται αίτηση.

116/2024 ΔΕΦ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΑΚΥΡ)

Ακυρωτικές διαφορές. Αίτηση ακυρώσεως και αναστολής εκτελέσεως κατά απόφασης της αρμόδιας αρχής που δέχθηκε εν μέρει προδικαστική προσφυγή της αιτούσας και κατακύρωσε δημόσια σύμβαση παροχής υπηρεσιών σε έτερο οικονομικό φορέα. Κύρος και αποδεικτική ισχύς των ηλεκτρονικών εγγράφων και των εκτυπώσεών τους κατά Ν. 4727/2020. Επιμέρους μορφές υπό τις οποίες δύνανται να εκδοθούν τα πρωτότυπα ηλεκτρονικά δημόσια έγγραφα ήτοι ως πρωτότυπα ηλεκτρονικά έγγραφα, ηλεκτρονικά ακριβή αντίγραφα και ψηφιοποιημένα ηλεκτρονικά αντίγραφα αντιστοίχως. Εξωτερικά στοιχεία που πρέπει να φέρει εκάστη των άνω κατηγοριών εγγράφων και εύρος αποδεικτικής ισχύος αυτών. Απλά αντίγραφα αυτών μπορεί να προσκομίζονται ενώπιον όλων των δημοσίων αρχών εφόσον φέρουν μοναδικό αναγνωριστικό αριθμό επαλήθευσης και εφόσον παρέχεται η δυνατότητα επαλήθευσης τους μέσω πληροφοριακού συστήματος του Δημοσίου. Προσδιορισμός ηλεκτρονικών ιδιωτικών εγγράφων και αποδεικτική ισχύς αυτών. Τηρούμενη διαδικασία κατ άρθρο 27 του Ν. 4727/2020 για την έκδοση εγγράφων μέσω της Ενιαίας  Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης. Εφόσον έχουν εκδοθεί κατόπιν αυθεντικοποίησης του οικείου χρήστη πρέπει να λαμβάνονται κανονικά υπόψη από όλους τους φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, από όλα τα δικαστήρια και τις εισαγγελίες όλης της χώρας, καθώς και από φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες είτε ως ηλεκτρονικά έγγραφα ή ως έντυπα έγγραφα. Περιπτώσεις. Χρόνος και τρόπος υποβολής ηλεκτρονικών προσφορών για συμμετοχή σε διαγωνισμό δημόσιας σύμβασης. Η προσκόμιση διά της σχετικής προσφοράς υποψηφίου εγγράφων που έχουν εκδοθεί μέσω της Ενιαίας  Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης και όχι διά της μοναδικής ηλεκτρονικής υπογραφής που οφείλει βάσει της διακήρυξης να διαθέτει δεν συνιστά παραβίαση των όρων του διαγωνισμού αφού και τα ως άνω έγγραφα φέρουν αυξημένη αυθεντικοποίηση του εκδότη τους. Λόγοι αποκλεισμού υποψηφίου ως αναδόχου δημοσίου έργου όπως όταν αυτός τελεί σε πτώχευση, πτωχευτικό συμβιβασμό, αναγκαστική διαχείριση ή εξυγίανση. Μέσα απόδειξης της μη πλήρωσης των άνω όρων αποκλεισμού εκ μέρους των υποψηφίων όπως διά της προσκόμισης ενιαίου πιστοποιητικού δικαστικής φερεγγυότητας. Απορρίπτει αίτηση.

270/2024 ΔΕΦ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΑΚΥΡ)

Αίτηση ακύρωσης - αναστολής υποψήφιου οικονομικού φορέα κατά απόφασης της αρμόδιας αρχής που δέχθηκε προδικαστική προσφυγή έτερου υποψηφίου και ακύρωσε πράξεις της αναθέτουσας αρχής περί διορισμού του ως προσωρινού αναδόχου δημόσιας σύμβασης παροχής υπηρεσιών. Αναγκαίες διατυπώσεις εκ μέρους της αναθέτουσας αρχής δημόσιας σύμβασης κατ άρθρο 88 του Ν. 4412/2016 επί διαπίστωσης ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών εκ μέρους υποψήφιων οικονομικών φορέων για την ανάληψη ως αναδόχων της εκπόνησης δημοσίου έργου. Συνεκτιμώμενα οικονομικά κριτήρια για την διάγνωση ασυνήθιστα χαμηλής οικονομικής προσφοράς. Εφόσον η αρμόδια αναθέτουσα αρχή διαπιστώσει πως κάποιες εκ των υποβληθέντων προσφορών φαίνονται ασυνήθιστα χαμηλές σε σχέση με τα σκοπούμενα έργο, αγαθά ή υπηρεσίες δεν απορρίπτει αυτομάτως αυτές αλλά καλούνται οι σχετικοί οικονομικοί φορείς να εξηγήσουν και θεμελιώσουν διά αντίστοιχων δικαιολογητικών την τιμή ή το κόστος που προτείνουν στην προσφορά τους. Περιεχόμενο σχετικής κλήσης. Εμπρόθεσμο παροχής των άνω εξηγήσεων και έκταση αυτών. Υποχρέωση της αναθέτουσας αρχής να εξετάζει τις άνω προσφορές σε συνεργασία και συνεννόηση με τους αντίστοιχους υποψηφίους ώστε να αποσαφηνίζονται όλα τα επίμαχα σημεία.  Περιορισμοί στην άνω υποχρέωση πρόκλησης των υποψηφίων για διευκρίνιση των ασυνήθιστα χαμηλών προσφορών τους. Δεν καθίσταται άνευ ετέρου αδικαιολόγητα χαμηλή μια οικονομική προσφορά εκ μόνου του λόγου ότι οι παρασχεθείσες διευκρινίσεις ως προς συγκεκριμένα κονδύλια κρίνονται τελικώς ανεπαρκείς. Αντιθέτως η προσφορά απορρίπτεται μόνον εάν η αναθέτουσα αρχή έχει διαμορφώσει ασφαλή κρίση ως προς το παραδεκτό αυτής κατόπιν αποσαφήνισης των κρίσιμων στοιχείων που την συνθέτουν. Ενδεδειγμένες ενέργειες εκ μέρους της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. εφόσον στα πλαίσια προδικαστικής προσφυγής κρίνει εσφαλμένη την απόφαση της αναθέτουσας αρχής περί επαρκούς αιτιολόγησης ασυνήθιστα χαμηλής οικονομικής προσφοράς από συμμετέχοντα υποψήφιο. Οφείλει συγκεκριμένα να αναπέμψει την υπόθεση στην αναθέτουσα αρχή, ώστε η τελευταία να αιτιολογήσει εκ νέου και ειδικώς την κρίση της περί της κανονικότητας της προσφοράς. Σφάλμα της ΕΑΔΗΣΥ κατά το σκέλος που έκρινε πως η αιτούσα είναι αποκλειστέα από τον ένδικο διαγωνισμό λόγω ανεπάρκειας των εξηγήσεων που παρείχε και παράβασης των γενικών αρχών του ανταγωνισμού αλλά και παρέλειψε να αναπέμψει την υπόθεση στην αναθέτουσα αρχή, ώστε η τελευταία να αιτιολογήσει προσηκόντως την κρίση της ως προς το παραδεκτό της οικονομικής προσφοράς της αιτούσας. Δέχεται εν μέρει αίτηση και παρέμβαση.

983/2024 ΔΕΦ ΑΘΗΝΩΝ (ΑΚΥΡ)

Δημόσιες συμβάσεις. Ο όλος μηχανισμός υποβολής και ελέγχου των δικαιολογητικών συμμετοχής διέπεται από την αρχή της τυπικότητας. Το ηλεκτρονικό σύστημα του ΕΣΗΔΗΣ τίθεται στη διάθεση των αναθετουσών αρχών για την ηλεκτρονική διεξαγωγή των διαγωνισμών και επιτελεί λειτουργίες, οι οποίες αποσκοπούν στη διαφάνεια της διαδικασίας και δια της τυποποίησης της προσβασιμότητας στα στοιχεία των προσφορών. Συγκροτεί νόμιμο λόγο απόρριψης της προσφοράς η μη τήρηση της ορθής ηλεκτρονικής διαδικασίας για την υποβολή της. Εκάστη υποομάδα - τμήμα που απαρτίζει τον ένδικο διαγωνισμό, αποτελεί διακριτό και συγκεκριμένο αντικείμενο της διαγωνιστικής διαδικασίας, το οποίο έχει αναρτηθεί στο ΕΣΗΔΗΣ ως διακριτή ηλεκτρονική διαδικασία με ίδιο συστημικό αριθμό. Εφόσον η αναθέτουσα αρχή διαπίστωσε αιτιολογημένα ότι παρεμβαίνουσα υπέβαλε την προσφορά της σε μη προσήκον διαγωνιστικό πεδίο του Συστήματος, νομίμως θεώρησε την προσφορά μη κανονική και μη ληπτέα υπόψη, ενεργώντας κατά δέσμια αρμοδιότητα. Η διάκριση των συστημικών αριθμών ανά τμήμα στο ΕΣΗΔΗΣ ήταν εμφανής και ευκόλως αντιληπτή από τον μέσο συνετό και επιμελή χρήστη. Δεκτή η αίτηση ακύρωσης της αριθμ. 1318/2023 απόφασης της ΕΑΔΗΣΥ.

1238/2024 ΔΕΦ ΑΘΗΝΩΝ (ΑΚΥΡ)

Δημόσιες συμβάσεις. Ηλεκτρονική υπογραφή. Προκειμένου περί διαγωνισμών που διενεργούνται ηλεκτρονικώς μέσω του Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ., όλα τα έγγραφα που υποβάλλονται από τους συμμετέχοντες οικονομικούς φορείς μέσω του «Συστήματος», απαιτείται να φέρουν προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή. Επιπλέον απαιτείται επί ποινή απαραδέκτου της προσφοράς, η ψηφιακή υπογραφή του προσφέροντος οικονομικού φορέα στον υποβαλλόμενο φάκελο της ηλεκτρονικής προσφοράς της και το ηλεκτρονικό αρχείο της προσφοράς που παράγει το ηλεκτρονικό σύστημα διενέργειας του διαγωνισμού. Στην προκείμενη, περίπτωση, με νόμιμη αιτιολογία η ΕΑΔΗΣΥ απέρριψε την προδικαστική προσφυγή της αιτούσας, με δεδομένο ότι το έγγραφο της οικονομικής της προσφοράς της δεν έφερε έγκυρη ψηφιακή υπογραφή. Απόρριψη αίτησης. Δεκτή η παρέμβαση.

2423/2024 ΔΕΦ ΑΘΗΝΩΝ (ΑΚΥΡ)

Αίτηση ακύρωσης-αναστολής. Δημόσιες Συμβάσεις. Προμήθεια οχημάτων. Διενεργούσα αρχή ΤΑΙΠΕΔ. Το χρονικό σημείο αποστολής της απόφασης της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ., επί ασκηθείσας προδικαστικής προσφυγής, με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο αποτελεί τεκμήριο πλήρους γνώσης της από αυτούς στους οποίους κοινοποιείται, ενώ από την επομένη ξεκινά η 10ήμερη προθεσμία ασκήσεως κατ’ αυτής αιτήσεως ακυρώσεως και αναστολής. Εν προκειμένω, εκπρόθεσμη η άσκηση της κρινόμενης αίτησης. Μη εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 29 του ν. 2727/2020, διότι αυτή αναφέρεται στις διοικητικές διαδικασίες ψηφιακής διακυβέρνησης, τη διαχείριση σχετικών αιτήσεων, δηλώσεων, δικαιολογητικών, καθώς και την παροχή ψηφιακών δημόσιων υπηρεσιών και δεν καταλαμβάνει την κρινόμενη περίπτωση. Απορρίπτει ως απαράδεκτη.

787/2024 ΕΑΔΗΣΥ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ 3ο)

Δημόσιες συμβάσεις. Προδικαστική προσφυγή. Ζήτημα παραδεκτής υποβολής αυτής. Στο σύστημα ΕΣΗΔΗΣ δεν εμφανίζεται η επίδικη προσφυγή στον ηλεκτρονικό τόπο του διαγωνισμού. Επιβεβαίωση από το ΕΣΗΔΗΣ ότι υπήρξε είσοδος και κινήσεις στο σύστημα την συγκεκριμένη ημερομηνία, χωρίς, όμως, να καταγράφεται η χρήση της επικοινωνίας ή η ανάρτηση προσφυγής. Δεν υπήρξε τεχνική αδυναμία του συστήματος. Αρχή ισότητας και αμεροληψίας. Η προσφεύγουσα προέβη σε αντικειμενικώς εξακριβώσιμη άσκηση της προσφυγής της μόνο μέσω υποβολής ηλεκτρονικού μηνύματος προς την ΕΑΔΗΣΥ. Απορρίπτει.