4η Εβδομάδα Αυγούστου 2026
Νομοθεσία
Τροποποίηση προϋπολογισμού και προθεσμίας ολοκλήρωσης έργων οδικής ασφάλειας Δήμων και Περιφερειών
Εκδόθηκαν οι ΚΥΑ , σύμφωνα με τις οποίεςτροποποιούνται οι αποφάσεις ένταξης έργων δήμων στο «Πρόγραμμα βελτίωσης οδικής ασφάλειας».
Συγκεκριμένα :
- Σύμφωνα με την ΚΥΑ 47684/28.08.2026, τροποποιούνται οι αποφάσεις ένταξης έργων δήμων στο «Πρόγραμμα βελτίωσης οδικής ασφάλειας». Ο συνολικός προϋπολογισμός διαμορφώνεται σε 309.308.002,07 ευρώ, με προσαρμογή στα ποσά των συμβάσεων, δαπάνες αναθεώρησης, εσωτερικές ανακατανομές και απένταξη υποέργου αρχαιολογικών ερευνών του Δήμου Αμαρουσίου ύψους 60.000 ευρώ. Η ολοκλήρωση και παραλαβή των ενταγμένων έργων και η έκδοση των απαιτούμενων εγγράφων τεκμηρίωσης ορίζονται έως 31/08/2026. Τα πρωτότυπα έγγραφα και τα λογιστικά και φορολογικά αρχεία διατηρούνται για πέντε (5) έτη μετά την ολοκλήρωση του έργου, ή για μεγαλύτερο διάστημα όπου προβλέπεται.
- Σύμφωνα με την ΚΥΑ 47679/28.08.2026, με την οποία τροποποιείται η απόφαση ένταξης έργων των Περιφερειών στο «Πρόγραμμα βελτίωσης οδικής ασφάλειας» Ο συνολικός προϋπολογισμός για τα Έργα του Προγράμματος των Περιφερειών διαμορφώνεται σε 233.832.880,59 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, στο ύψος των συμβάσεων των ενταγμένων έργων και των δαπανών αναθεώρησης.
Η ολοκλήρωση και παραλαβή των έργων και η έκδοση των απαιτούμενων εγγράφων τεκμηρίωσης παρατείνονται έως 31/08/2026. Τα πρωτότυπα έγγραφα και τα λογιστικά και φορολογικά αρχεία διατηρούνται για πέντε (5) έτη μετά την ολοκλήρωση του έργου, εκτός αν προβλέπεται μεγαλύτερο διάστημα.
ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ περί Λόγων αποκλεισμού σε ΔΣ Έργων (Άρθρου 73) (Μέρος ΙΙ)
323/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου σύμβασης έργου Δήμου για την ανάπλαση ιστορικού άξονα. Το ελεγχόμενο έργο αφορά στην υλοποίηση της β΄ φάσης εφαρμογής του έργου, καθώς η α΄ φάση ολοκληρώθηκε το έτος 2015 και παρελήφθη από τον Δήμο οριστικά το έτος 2022, με σύμβαση που διήλθε του προσυμβατικού ελέγχου του παρόντος Κλιμακίου. Το εν λόγω έργο είχε διέλθει και πάλι του ελέγχου του Κλιμακίου, το οποίο είχε κρίνει με την προαναφερομένη πράξη του ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου εκείνης της σύμβασης. Διάλυση σύμβασης. Εν προκειμένω, δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου του ελεγχόμενου έργου, ενώ έχουν εκλείψει και οι λόγοι που οδήγησαν στην διάλυση της πρώτης συμβάσεως. Δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης.
387/2025 ΕΣ (Ε ΚΛΙΜΑΚΙΟ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου συμβάσης για την εκτέλεση έργου βελτίωσης συστημάτων άρδευσης Περιφέρειας. Εν προκειμένω, ο αποκλεισμός της 1ης μειοδότριας καλύπτεται από το δεδικασμένο απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Κομοτηνής, το οποίο δεσμεύει και το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τον έλεγχο σχεδίων συμβάσεων που υποβάλλονται για προληπτικό έλεγχο ενώπιόν του. Συνδρομή του λόγου αποκλεισμού της «σοβαρής ή επαναλαμβανόμενης πλημμέλειας κατά την εκτέλεση ουσιώδους απαίτησης στο πλαίσιο προηγούμενης δημόσιας σύμβασης» εκ μέρους της 2ης μειοδότριας εταιρείας. Επανορθωτικά μέτρα. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
404/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου σύμβασης για την εκτέλεση έργου εσωτερικού δικτύου αποχέτευσης ακαθάρτων. Κατά τα γνωστά στο Δικαστήριο από προηγούμενες ενέργειές του, σε άλλους διαγωνισμούς που προκηρύχθηκαν σε χρόνο μεταγενέστερο σε σχέση με τον ελεγχόμενο, η ίδια εταιρεία είχε απαντήσει καταφατικά στα σχετικά ερωτήματα του Ε.Ε.Ε.Σ., δηλώνοντας το πραγματικό γεγονός της επιβολής σε βάρος της προστίμου για παραβάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, καθώς και τα επανορθωτικά μέτρα που έλαβε προς αποκατάσταση της αξιοπιστίας της. Μη άρση του αυτοτελή λόγου αποκλεισμού περί απόκρυψης πληροφοριών στις δηλώσεις διά του Ε.Ε.Ε.Σ. Ουσιώδης πλημμέλεια. Κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου σύμβασης.
413/2025 ΕΣ (Ζ ΚΛΙΜΑΚΙΟ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος σχεδίου σύμβασης και διαγωνιστικής διαδικασίας για την ανάθεση υπηρεσιών γενικής επισκευής φορείων πέντε (5) συρμών σειράς ΙΙ και προμήθεια ψευδοφορείων. Αρμοδιότητα Κλιμακίου. Εν προκειμένω, η περιλαμβανόμενη στο Πρακτικό εκτίμηση ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο της αναδόχου και της δανείζουσας αυτή εμπειρία εταιρείας οι προβλεπόμενοι στο άρθρο 73 του ν. 4412/2016 λόγοι αποκλεισμού παρίσταται επαρκώς αιτιολογημένη. Η Επιτροπή Διαγωνισμού προέβη σε επιμέρους εκτίμηση και αξιολόγηση όλων ανεξαιρέτως των πραγματικών περιστατικών που προέκυπταν από τα στοιχεία του φακέλου της προσφοράς της αναδειχθείσας ως οριστικής αναδόχου, κρίνοντας ότι αυτά δεν δύναται να στοιχειοθετήσουν κάποιον από τους προβλεπόμενους στη διακήρυξη και στον νόμο λόγους αποκλεισμού. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
529/2025 ΕΣ (ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή ανάκλησης ν.π.δ.δ. Πράξη Ζ΄ Κλιμακίου του ΕλΣυν, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης μεταξύ του προσφεύγοντος και της παρεμβαίνουσας για την ανάθεση της σύμβασης για παροχή υπηρεσιών καθαρισμού κτιρίων Νοσοκομείου. Μη νομίμως και με πλημμελή αιτιολογία έγινε δεκτή η συμμετοχή της παρεμβαίνουσας στον ελεγχόμενο διαγωνισμό. Εξουσία εκτίμησης από την αναθέτουσα αρχή ως προς το εάν συντρέχει στο πρόσωπο υποψηφίου λόγος αποκλεισμού, η άσκηση της οποίας υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο μόνο ως προς την υπέρβαση των άκρων ορίων της ευχέρειας αυτής. Μόνη η επιβολή συμβατικών κυρώσεων σε έναν οικονομικό φορέα δεν δύναται να στοιχειοθετήσει τον αυτόματο αποκλεισμό του. Εν προκειμένω, η εκτίμηση ότι δεν συντρέχει στο πρόσωπο της παρεμβαίνουσας και της δανείζουσας αυτή εμπειρία εταιρείας ο προβλεπόμενος στο νόμο και στη διακήρυξη λόγος αποκλεισμού, βρίσκεται εντός των ορίων της διακριτικής ευχέρειας του Νοσοκομείου και παρίσταται επαρκώς αιτιολογημένη. Τήρηση καθήκοντος αληθείας από την παρεμβαίνουσα στον ελεγχόμενο διαγωνισμό με την συμπλήρωση του ΕΕΕΣ. Δέχεται. Ανακαλεί την 417/2024 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του ΕλΣυν. Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του οικείου σχεδίου σύμβασης.
535/2025 ΕΣ (ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή ανάκλησης. Πράξη Επιτρόπου του ΕλΣυν, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ Πανεπιστημίου και οικονομικού φορέα για την ανανέωση έξι συνδρομητικών αδειών σε βάσεις δεδομένων, κατόπιν διενεργηθέντος ανοικτού διαγωνισμού. Απαράδεκτη η παρέμβαση υπέρ του κύρους της προσβαλλόμενης πράξης από την εταιρεία, δεύτερη μειοδότρια στον διαγωνισμό, καθώς η τυχόν ευδοκίμηση αυτής, κατόπιν της τυχόν απόρριψης της ασκηθείσας προσφυγής που θα έχει ως συνέπεια τη μη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης με την προσφεύγουσα εταιρεία, δεν συνεπάγεται ευθέως άμεση ευμενή μεταβολή της νομικής ή πραγματικής κατάστασης της παρεμβαίνουσας. Διακριτική ευχέρεια αναθέτουσας αρχής ως προς την εξέλιξη της συναλλακτικής δράσης της. Αποκλείεται από τη συμμετοχή σε διαδικασία σύναψης σύμβασης οποιοσδήποτε οικονομικός φορέας έχει αθετήσει τις υποχρεώσεις του όσον αφορά στην καταβολή φόρων ή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και αυτό έχει διαπιστωθεί με δικαστική ή διοικητική απόφαση με τελεσίδικη και δεσμευτική ισχύ, σύμφωνα με τις διατάξεις της χώρας όπου είναι εγκατεστημένος ή την εθνική νομοθεσία. Εν προκειμένω, η προσφεύγουσα ήταν φορολογικά ενήμερη κατά τους κρίσιμους εν προκειμένω χρόνους, αφού τόσο κατά τον χρόνο υποβολής της προσφοράς της, όσο και κατά τον χρόνο υποβολής των δικαιολογητικών κατακύρωσης δεν προκύπτει αθέτηση των φορολογικών της υποχρεώσεων διαπιστωθείσα με δικαστική ή διοικητική απόφαση με τελεσίδικη και δεσμευτική ισχύ. Από τα δημόσια έγγραφα των αρμόδιων ιταλικών αρχών που προσκομίστηκαν αποδεικνύεται ότι οι υποχρεώσεις της προσφεύγουσας για την καταβολή φόρων για τα έτη 2016, 2017 και 2018 δεν είχαν καταστεί «οριστικές» κατά τον χρόνο υποβολής της προσφοράς της και τελούσαν σε αναστολή κατά τον χρόνο υποβολής των δικαιολογητικών κατακύρωσης. Δέχεται. Αποφαίνεται υπέρ της σύναψης του οικείου σχεδίου σύμβασης.
1562/2025 ΕΣ
Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή ανάκλησης. Πράξη Κλιμακίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια αμφιβίων μονοκινητήριων αεροσκαφών Πυρόσβεσης για τα νησιωτικά συμπλέγματα. Δάνεια εμπειρία και υπεργολαβία. Λόγος αποκλεισμού περί σύναψης συμφωνιών με στόχο τη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Επανορθωτικά μέτρα. Η παράλειψη της διενεργούσας αρχής να εκτιμήσει και να αιτιολογήσει ρητώς και ειδικώς εάν συντρέχει ή όχι ο λόγος αποκλεισμού που αφορά στην απόκρυψη πληροφοριών αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια. Απορρίπτει.
7/2025 ΔΕΦ ΑΘΗΝΩΝ (ΑΚΥΡ)
Δημόσιες συμβάσεις. Αίτηση ακύρωσης. Διαγωνισμός για τη σύναψη συμφωνίας - πλαίσιο με αντικείμενο την προμήθεια στολών ασκήσεων -εκστρατείας παραλλαγής δάσους (νέου τύπου), διάρκειας δύο ετών. Πράξη ΕλΣυν περί μη ύπαρξης κωλύματος υπογραφής της. Εν προκειμένω, η Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ., αδιαφόρως συνθέσεως, δεν είχε αρμοδιότητα να επανεξετάσει τους ίδιους λόγους για τους οποίους είχε προηγουμένως εκδοθεί απόφασή της, αλλά όφειλε να τους απορρίψει ως απαράδεκτους. Υπόνοια μεροληψίας δεν δημιουργείται καταρχήν από την έκφραση της γνώμης μέλους συλλογικού οργάνου κατά την άσκηση των καθηκόντων του. Απορρίπτει.
36/2025 ΔΕΦ ΠΑΤΡΩΝ (ΑΚΥΡ)
Δημόσιες συμβάσεις. Αίτηση ακύρωσης. Ζήτημα διαχρονικού δικαίου ως προς τις ρυθμίσεις του άρθρου 103 παρ. 2 του ν.4412/2016. Οικονομικοί Φορείς. Εν προκειμένω, η παρεμβαίνουσα δεν προσκόμισε τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τα οποία όφειλε επί ποινή αποκλεισμού της από το κανονιστικό πλαίσιο του συγκεκριμένου διαγωνισμού να έχει προσκομίσει μέχρι την καταληκτική ημερομηνία της 1ης.6.2020, όπως προέβλεπε η πρόσκληση της αναθέτουσας αρχής για την υποβολή των δικαιολογητικών κατακύρωσης. Ουσιώδης παράλειψη, η οποία δεν δύναται να θεραπευθεί με προσκόμιση νέων δικαιολογητικών για τα δύο πρόσωπα που αφορούσε, δεδομένου ότι τα επίμαχα πιστοποιητικά εκδίδονται με συγκεκριμένο χρόνο ισχύος, με συνέπεια τυχόν νέα, που θα ζητούντο στο πλαίσιο του, κατ’ αρχήν εφαρμοστέου άρθρου 103 παρ. 2 του ν.4412/2016, δεν θα φέρουν ημερομηνία έκδοσης και διάρκεια ισχύος πριν την ως άνω καταληκτική ημερομηνία υποβολής αυτών, όπως απαιτείται σαφώς. Άρθρο 104 παρ. 1 του ν.4412/2016. Δεν υφίσταται αντικειμενική δυνατότητα επιτρεπτής συμπλήρωσης των παντελώς ελλειπόντων επίμαχων δικαιολογητικών κατακύρωσης με ισχύοντα κατά τον κρίσιμο χρόνο, ενώ τυχόν αναπομπή στην αναθέτουσα αρχή για πρόσκληση συμπλήρωσης των ελλειπόντων με πιστοποιητικά που θα αφορούν διαφορετικό από τον κρίσιμο χρόνο θα ήταν αλυσιτελής, διότι θα επέφερε ανεπίτρεπτη μεταγενέστερη προσκόμιση το πρώτον ουσιωδών εγγράφων που δεν είναι δυνατό να φέρουν ημερομηνία έκδοσής τους και ισχύ πριν από την καταληκτική ημερομηνία της υποβολής τους. Μεταβολή του χρόνου συνδρομής των όρων της Διακήρυξης και θεραπεία του απαράδεκτου της προσφοράς της παρεμβαίνουσας. Αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα κατά παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, της υποχρέωσης διαφάνειας και της αναλογικότητας. Δέχεται.
49/2025 ΔΕΦ ΤΡΙΠΟΛΗΣ (ΑΚΥΡ)
Δημόσιες συμβάσεις. Αίτηση ακύρωσης - αναστολής. Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. Διαγωνισμός Πανεπιστημίου για παροχή υπηρεσιών καθαριότητας των κτιριακών εγκαταστάσεων του. Επανορθωτικά μέτρα. Το έντυπο Ε.Ε.Ε.Σ. αποτελεί ουσιώδες δικαιολογητικό συμμετοχής, που επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης και λειτουργεί ως προκαταρκτική απόδειξη ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπο του οικονομικού φορέα που το υποβάλλει οι, κατά περίπτωση, προβλεπόμενοι λόγοι αποκλεισμού. Σε περίπτωση επαναλαμβανόμενης συρροής περιπτώσεων ελασσόνων παρατυπιών, μπορεί να γεννηθούν αμφιβολίες ως προς την αξιοπιστία οικονομικού φορέα, οι οποίες δύναται ενδεχομένως να δικαιολογούν τον αποκλεισμό του. Οψιγενής κατάθεση υπεύθυνης δήλωσης του άρθρου 104 του ν.4412/2016. Εν προκειμένω, η αιτούσα δεν δήλωσε πραγματικά περιστατικά (3 πράξεις επιβολής ποινικών ρητρών και μίας επιβολής μείωσης του τιμήματος στο πλαίσιο εκτέλεσης προηγουμένων δημοσίων συμβάσεων) στο υποβληθέν έντυπο Ε.Ε.Ε.Σ, τα οποία ήταν σε γνώση της πριν από την υποβολή του. Απορρίπτει.
59/2025 ΔΕΦ ΠΕΙΡΑΙΑ (ΑΚΥΡ)
Δημόσιες συμβάσεις. Αίτηση ακύρωσης. Διαγωνισμός για την παροχή ασφαλιστικών υπηρεσιών. Οικονομικοί φορείς. Δάνεια εμπειρία και Υπεργολαβία. Εν προκειμένω, η αιτούσα υπέβαλε με την προσφορά της υπεύθυνη δήλωση, όπου δηλώνει ότι συμμετέχει στο διαγωνισμό στο όνομα και για λογαριασμό Ασφαλιστικής Εταιρείας, ενώ προσκόμισε και την σύμβαση μεταξύ της ιδίας και της εν λόγω εταιρείας. Υπεύθυνη δήλωση του νόμιμου εκπροσώπου της εταιρείας στην οποία δηλώνεται ότι είναι γνωστή και αποδεκτή η συμμετοχή του ασφαλιστικού πρακτορείου στο όνομα και για λογαριασμό της εταιρείας στη συγκεκριμένη Διακήρυξη Ανοικτού Ηλεκτρονικού Διαγωνισμού. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η αιτούσα διατηρεί σύμβαση συνεργασίας με την εταιρεία, λειτουργεί δε ως ασφαλιστικός πράκτορας που σκοπό έχει να παρουσιάζει, προτείνει, προπαρασκευάζει και να συνάπτει ασφαλιστικές συμβάσεις που εφόσον αποδέχεται η ανωτέρω εταιρεία, καταρτίζονται από την ίδια. Ανάληψη της ζητούμενης υπηρεσίας από την ανωτέρω εταιρεία. Υποχρέωση αιτούσας στο υποβληθέν ΕΕΕΣ να έχει περιλάβει τις προβλεπόμενες στο νόμο πληροφορίες και όσον αφορά την ως άνω ασφαλιστική εταιρεία καθώς και να υποβάλει χωριστό ΕΕΕΣ για την τελευταία. Απορρίπτει.
97/2025 ΔΕΦ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ (ΑΚΥΡ)
Δημόσιες συμβάσεις. Αίτηση ακύρωσης-αναστολής. Ανοικτός ηλεκτρονικός Διαγωνισμός για την επιλογή αναδόχου κατασκευής του έργου βελτίωσης συστημάτων άρδευσης με την κατασκευή νέου αρδευτικού αντλιοστασίου, του η/μ εξοπλισμού αυτού και του αγωγού προσαγωγής. Αποκλεισμός από τον διαγωνισμό υποψήφιου οικονομικού φορέα ο οποίος, μεταξύ άλλων περιπτώσεων, έχει επιδείξει σοβαρή ή επαναλαμβανόμενη πλημμέλεια κατά την εκτέλεση ουσιώδους απαίτησης, στο πλαίσιο προηγούμενης σύμβασης, η οποία είχε ως αποτέλεσμα την πρόωρη καταγγελία της, αποζημιώσεις ή άλλες παρόμοιες κυρώσεις. Δυνατότητα άρσης αυτού. Υποχρέωση δήλωσης λόγων αποκλεισμού στο Ε.Ε.Ε.Σ. Εν προκειμένω, ορθώς και νομίμως, αν και με εν μέρει άλλη αιτιολογία, έκρινε η Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. ότι έπρεπε να απορριφθεί η προσφορά της αιτούσας λόγω μη ορθής συμπλήρωσης του Ε.Ε.Ε.Σ. Τυχόν κλήση της αιτούσας προς συμπλήρωση του υποβληθέντος Ε.Ε.ΕΣ. θα είχε ως αποτέλεσμα την παροχή σε αυτήν της δυνατότητας να συμπληρώσει αυτό με ουσιώδεις πληροφορίες που κατά τη σαφή διάταξη της Διακήρυξης, έπρεπε να είχαν παρατεθεί στα ειδικά σημεία του υποβληθέντος Ε.Ε.Ε.Σ. και δεν πρόκειται για διευκρίνιση επουσιώδους ασάφειας ή επουσιώδους πλημμέλειας. Απορρίπτει.