3η Εβδομάδα Ιουλίου 2026

 

Νομοθεσία

Ανάθεση συμβάσεων όμοιων ή ομοειδών δαπανών (Τροπολογία σε Σχέδιο Νόμου)

Κατατέθηκε στη Βουλή η υπ’ αριθ. 524/20 15.7.2026 τροπολογία στο Σχέδιο Νόμου: «Μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 (Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη) - Τροποποίηση του ν. 4961/2022 (Α' 146) και άλλες διατάξεις»

Ήδη, το Άρθρο 63 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ν. 5314/2026, ΦΕΚ Α 103/29.06.2026)  («Ανάθεση συμβάσεων όμοιων ή ομοειδών δαπανών») επιτρέπει κατ' εξαίρεση την εγγραφή όμοιων/ομοειδών δαπανών σε ξεχωριστές πιστώσεις και την αυτοτελή εκτέλεσή τους (δηλαδή ξεχωριστούς διαγωνισμούς ή απευθείας αναθέσεις) μόνο στις εξής περιπτώσεις (Για τις περιπτώσεις Δήμων & ΔΕΥΑ): Μόνο αν η χωρική τους αρμοδιότητα περιλαμβάνει περισσότερες από δύο (2) δημοτικές ενότητες ή αν πρόκειται για νησιωτικούς δήμους που αποτελούνται από δύο (2) δημοτικές ενότητες ενώ ορίζεται μέγιστος αριθμός ομάδων ενοτήτων οι πέντε (5) με απόφαση Δ.Σ.

Με την εν λόγω τροπολογία:  Καταρχάς, ορίζεται ότι οι πιστώσεις που έχουν εγγράφει, έως την έναρξη ισχύος του Κώδικα, στους επικυρωμένους προϋπολογισμούς δήμων και Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης του οικονομικού έτους 2026 κατ' εφαρμογή της παρ. 14 του άρθρου 6 του ν. 4071/2012, μπορούν να διατεθούν για τον σκοπό που προβλέφθηκαν, (σύμφωνα με την παρ.6 του άρθρου 2 προστίθεται παρ.3 στο άρθρο 656). 

Επιπρόσθετα : Με την παρ.20 του άρθρου 1 της τροπολογίας τροποποιείται η περ. γ) του άρθρου 636 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, περί ανάθεσης συμβάσεων όμοιων ή ομοειδών δαπανών. Ορίζεται πλέον ότι όμοιες ή ομοειδείς δαπάνες δύνανται να εγγραφούν σε ξεχωριστές πιστώσεις κατά Ειδικό Φορέα ή κατά Υπηρεσία, στον ίδιο αναλυτικό λογαριασμό της οικονομικής ταξινόμησης του εγκεκριμένου προϋπολογισμού και να εκτελεστούν αυτοτελώς στην περίπτωση δήμου και Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης, ανά ομάδα δημοτικών ενοτήτων, με μέγιστο αριθμό ομάδων τις τέσσερις (4). Κάθε ομάδα δημοτικών ενοτήτων αποτελείται από μία (1) ή περισσότερες δημοτικές ενότητες. Οι ομάδες της παρούσας ορίζονται με απόφαση του δημοτικού ή διοικητικού συμβουλίου, αντίστοιχα.

Συγκεντρωτικά, επ΄ αυτού επέρχονται οι εξής αλλαγές:

1. Καταργούνται τα ειδικά κριτήρια επιλεξιμότητας (χωρική αρμοδιότητα >2 δημοτικές ενότητες ή 2 ενότητες μόνο για νησιωτικούς δήμους της παρ. 4 του άρθρου 8)
2. Μειώνεται ο μέγιστος αριθμός ομάδων από πέντε (5) σε τέσσερις (4) και
3. Προστίθεται ρητός κανόνας σύστασης ομάδας (κάθε ομάδα = 1 ή περισσότερες δημοτικές ενότητες).

 

Απάντηση σε Ερώτηση Συνδρομητή

ΘΕΜΑ : Περί Πρίμ Άρθρου 149 Ν. 4412/2016

Ερώτηση :

Καλημέρα σας,

Λαμβάνοντας υπόψη τις προβλέψεις του αρ. 149, καταλαβαίνω ότι το ως άνω ποσό καταβάλλεται (εφόσον ικανοποιηθούν οι σχετικές προϋποθέσεις) ως συμπληρωματικό ποσό με διαδικασία τροποποίησης σύμβασης (ΑΠΕ ή/και Συμπληρωματική Σύμβαση);

Παράλληλα σύμφωνα με την παρ.7 του αρ.6 του ν.4412/16, η σχετική πρόβλεψη δαπάνης συμπεριλαμβάνεται στον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης.

Αυτό σημαίνει ότι στους προϋπολογισμούς των Τευχών Δημοπράτησης θα προστίθεται η σχετική δαπάνη (κατ’ αντιστοιχία με τα απρόβλεπτα και την πρόβλεψη αναθεώρησης;)

Στο τελικό ποσό της σύμβασης θα περιλαμβάνεται και το ως άνω ποσό;

Υπάρχει κάποιο σχετικό υπόδειγμα προϋπολογισμού έργου και σύμβασης με σχετική πρόβλεψη;; Ευχαριστώ

Απάντηση :

Ως προς το α΄σκέλος του Ερωτήματός σας:

Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 149 του ν. 4412/2016, η πρόσθετη καταβολή (πριμ) θεωρείται συμπληρωματικό εργολαβικό αντάλλαγμα και:

«Η πρόσθετη καταβολή θεωρείται συμπληρωματικό εργολαβικό αντάλλαγμα, εγκρίνεται αναλόγως ως τροποποίηση της σύμβασης βάσει της περ. α` της παρ. 1 του άρθρου 132 και περιλαμβάνεται σε ειδικό λογαριασμό, που υποβάλλει ο ανάδοχος μετά την έκδοση βεβαίωσης περάτωσης εργασιών και την αναγραφή σε αυτή της ταχύτερης εκτέλεσης του έργου σύμφωνα με τους όρους των εγγράφων της σύμβασης...»

Πώς υλοποιείται;

Με Έγκριση μέσω ΑΠΕ (Τακτοποιητικού), χωρίς να απαιτείται η σύναψη Συμπληρωματικής Σύμβασης (Αντιστοίχως, όπως  με το ποσόν των Αναθεωρήσεων).

• Έγκριση μέσω ΑΠΕ: Η τροποποίηση της σύμβασης (για την αναγνώριση της δαπάνης και τον υπολογισμό του ακριβούς ποσού) εγκρίνεται συνήθως με Τακτοποιητικό Ανακεφαλαιωτικό Πίνακα Εργασιών (ΑΠΕ), ο οποίος
  • συντάσσεται μετά τη βεβαίωση περάτωσης και
  • συνοδεύει τον ειδικό λογαριασμό (πιστοποίηση) που υποβάλλει ο ανάδοχος.

Για την έγκριση αυτή απαιτείται απόφαση του αρμοδίου αποφαινομένου οργάνου, κατόπιν γνώμης του αρμόδιου Τεχνικού Συμβουλίου

• Δεν απαιτείται η σύναψη Συμπληρωματικής Σύμβασης: Δεν απαιτείται η σύναψη νέας, διακριτής «Συμπληρωματικής Σύμβασης» (κατά την έννοια των νέων/συμπληρωματικών εργασιών), καθώς η δυνατότητα και οι όροι του πριμ έχουν ήδη προβλεφθεί εξ αρχής στα συμβατικά τεύχη (διακήρυξη).

Ως προς το β΄σκέλος του Ερωτήματός σας:

Ναι, σωστά το αντιλαμβάνεστε. Πρέπει να προστεθεί σχετικό κονδύλι δαπάνης στους Προϋπολογισμούς των Τευχών Δημοπράτησης. Για την αναθέτουσα αρχή

1. Το κονδύλι είναι προαιρετικό
2. Εφόσον αυτή επιλέξει να εισάγει τη ρήτρα πρόσθετης καταβολής (αλλά αν μπει, πρέπει να τηρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου – π.χ. εκτιμώμενη αξία > 1.000.000€), Σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 6 του ν. 4412/2016, η δαπάνη αυτή συμπεριλαμβάνεται υποχρεωτικά στον υπολογισμό της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης.

• Στον Προϋπολογισμό Μελέτης / Δημοπράτησης,

Σημείωση: Πρέπει να υπάρξει ρητή σχετική πρόβλεψη στη διακήρυξη (συνήθως στο Άρθρο 16): «Στο έργο εφαρμόζεται η ρήτρα πρόσθετης καταβολής (πριμ) του άρθρου 149 του ν. 4412/2016, με τους ειδικότερους όρους που καθορίζονται στο παρόν άρθρο και στα λοιπά συμβατικά τεύχη».

Συνεπώς :

• Η εγγραφή και ο υπολογισμός του Πριμ πρέπει να γίνουν κατά τη φάση σύνταξης των Τευχών Δημοπράτησης (και συγκεκριμένα κατά τη σύνταξη του Προϋπολογισμού Μελέτης και της Διακήρυξης).
• Εγγράφεται ως διακριτό κονδύλι (συνήθως στο τέλος του πίνακα, μετά το εργολαβικό όφελος Γ.Ε.+Ο.Ε. και τα απρόβλεπτα, κατ’ αναλογία με την αναθεώρηση και τον Φ.Π.Α.).

• Το κονδύλι αυτό υπολογίζεται ως ποσοστό (έως 5% κατ' ανώτατο όριο) επί της αξίας της συμβατικής δαπάνης του έργου (χωρίς Φ.Π.Α.).

• Δεν μπορεί να προστεθεί εκ των υστέρων κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου αν δεν έχει προβλεφθεί εξαρχής, καθώς αυτό θα παραβίαζε τις αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων και των κανόνων περί υγιούς ανταγωνισμού.

Ως προς το γ΄σκέλος του Ερωτήματός σας:

1. Κατά την υπογραφή της Σύμβασης Το ποσό του πριμ συμπεριλαμβάνεται στο συνολικό οικονομικό αντικείμενο της σύμβασης ως "πρόβλεψη" (όπως ακριβώς και η πρόβλεψη αναθεώρησης ή τα απρόβλεπτα που μπορεί να μην αναλωθούν). Η δέσμευση της σχετικής πίστωσης γίνεται εξ αρχής.
2. Στο κλείσιμο του Έργου (Οικονομική εκκαθάριση): Το ποσό θα καταβληθεί στον ανάδοχο (Τελικό Ποσό Πληρωμής) μόνο εφόσον ικανοποιηθούν οι σωρευτικές προϋποθέσεις του νόμου
   • έγκαιρη/ταχύτερη παράδοση κατά τουλάχιστον 10% του συμβατικού χρόνου,
   • έκδοση βεβαίωσης περάτωσης, (Στην οποία αναγράφεται ρητά η σύντμηση του χρόνου ολοκλήρωσης του Έργου κατά 10% έναντι του αρχικού0
   • απόφαση οργάνου και έγκριση ειδικού λογαριασμού).

Αν οι προϋποθέσεις δεν καλυφθούν, το κονδύλι αυτό μένει ανείσπρακτο και παραμένει ανεκμετάλλευτο στον Κωδικό του Έργου.

Συνημμένα

1. ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΜΕ ΠΡΙΜ ΑΡ. 149
2. Υποβολή Ειδικού Λογαριασμού Πριμ
3. Βεβαίωση Περάτωσης Εργασιών

Πηγές στο Site: dimosies-symvaseis.gr :

• ΣΤ.6 Ρήτρα πρόσθετης καταβολής (πριμ)

https://dimosies-symvaseis.gr/index.php/ektelesi-epivlepsi-ergon/275-kefalaio-st-diaxeirisi-xronikis-ekseliksis-tis-symvasis/st-6-ritra-prosthetis-katavolis-prim

• ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ Περί καταβολής Πριμ

https://dimosies-symvaseis.gr/index.php/erotimata-anathesis-symvaseon/1639-erotimata-ektelesis-ergon/peri-logariasmon-pistopoiiseon

 

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ Άρθρου 53 Περιεχόμενο εγγράφων της σύμβασης -Εξουσιοδοτική διάταξη

 

100/2025 ΕΣ (ΟΛΟΜ)

Δημόσιες Συμβάσεις. Προσφυγή αναθεώρησης. Απαράδεκτη εισαγωγή σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σχεδίου συμπληρωματικής σύμβασης έργου, λόγω έλλειψης χρονικής αρμοδιότητας του Κλιμακίου, καθώς οι περιλαμβανόμενες σε αυτή εργασίες είχαν ήδη εκτελεστεί. Περιπτώσεις επιτρεπτής τροποποίησης της αρχικής σύμβασης κατά τη διάρκεια εκτέλεσής της. Στενή γραμματική ερμηνεία των εξαιρετικού χαρακτήρα διατάξεων του άρθρου 156 παρ. 3 του ν. 4412/2016 για τον προσδιορισμό της αξίας της αρχικής σύμβασης. Αντίθετη μειοψηφία. Δικαίωμα προαίρεσης. Άρθρα 6 και 72 παρ. 1 και 4 του ν. 4412/2016. Δεν τίθεται ζήτημα εφαρμογής της επικαλούμενης από την προσφεύγουσα ερμηνευτικής αρχής της υπεροχής της ειδικής διάταξης έναντι της γενικής. Απορρίπτει.

71/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)

Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου σύμβασης έργου για την κατασκευή Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) και δικτύου αποχέτευσης ακαθάρτων σε οικισμούς. Αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας. Όροι διατυπωμένοι με σαφήνεια, ακρίβεια και χωρίς αμφισημία είτε στη διακήρυξη είτε στα έγγραφα της σύμβασης. Δυνατότητα αναθέτουσας αρχής να επιφυλάσσει υπέρ αυτής τη δέσμευση, με μονομερή δήλωσή της, του αντισυμβαλλόμενου στην παροχή ομοειδών εργασιών (δικαίωμα προαίρεσης). Πρόβλεψη και περιγραφή του εν λόγω δικαιώματος σε σαφείς και κατηγορηματικούς όρους της διακήρυξης. Εν προκειμένω, παρά την αναφορά στην οικεία διακήρυξη και στη δημοσιευθείσα στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προκήρυξη ότι στο αντικείμενο του ελεγχόμενου έργου περιλαμβάνεται και δικαίωμα προαίρεσης για συνέχιση της κανονικής λειτουργίας αυτού για επιπλέον τρία έτη, μετά τη λήξη της αρχικής τριετούς κανονικής λειτουργίας αυτού, το δικαίωμα αυτό δεν έχει καταστεί αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης. Μη συνυπολογισμός στην προϋπολογιζόμενη δαπάνη του ελεγχόμενου έργου οιουδήποτε τέτοιου κόστους ούτε πρόβλεψη σχετικής δαπάνης στη δημοσιευθείσα στην Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Έ. Δεν δύναται να θεωρηθεί ότι στο αντικείμενο του ελεγχόμενου έργου περιλαμβάνεται δικαίωμα προαίρεσης της αναθέτουσας αρχής προς ανάθεση της λειτουργίας αυτού για επιπλέον τρία έτη, καθόσον το δικαίωμα αυτό προϋποθέτει ότι η σχετική δαπάνη έχει ρητώς περιληφθεί στον συνολικό προϋπολογισμό του έργου. Δεν γεννάται αοριστία των όρων διενέργειας του επίμαχου διαγωνισμού που να καθιστά μη σύννομη, στο σύνολό της, τη διεξαγωγή της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας. Μη ουσιώδης η ως άνω πλημμέλεια. Δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης, υπό τον όρο ότι η σύμβαση με την ανάδοχο εταιρεία δεν θα περιλαμβάνει δικαίωμα προαίρεσης για συνέχιση της κανονικής λειτουργίας του έργου για επιπλέον τρία έτη, μετά τη λήξη της αρχικής τριετούς κανονικής λειτουργίας αυτού, και με τις ακόλουθες επισημάνσεις: α. στο σχέδιο σύμβασης πρέπει να αναγραφεί το ποσό του Φ.Π.Α. που αναλογεί στο τίμημα της τριετούς κανονικής λειτουργίας του έργου και θα καταβληθεί στον ανάδοχο, καθώς και ότι για το υπόλοιπο συμβατικό τίμημα προβλέπεται αντιστροφή της υποχρέωσης απόδοσης Φ.Π.Α. και β. στην τελευταία σελίδα του σχεδίου σύμβασης τα συμβατικά τεύχη πρέπει να αναγραφούν κατά την προβλεπόμενη στο άρθρο 5 της διακήρυξης σειρά ισχύος.

1090/2025 ΕΣ (ΕΒΔΟΜΟ ΤΜΗΜΑ)

Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή ανάκλησης. Με πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του ΕλΣυν κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ Δήμου και εταιρείας για την ανάθεση έργου κατασκευής νέου εργοταξίου. Απόφαση του Δ.Σ. του Ο.Α.Ε.Δ., με την οποία παραχωρήθηκε δωρεάν κατά χρήση, με τη μορφή χρησιδανείου, για διάστημα 25 ετών, έκταση επιφάνειας 20.015 τ.μ., ιδιοκτησίας του Οργανισμού στον εν λόγω Δήμο. Όρος της παραχώρησης η ως άνω έκταση να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για την ανέγερση δημοτικού κτηρίου και στεγάστρων προστασίας αυτοκινήτων, αποκλειστικής χρήσης από τον Δήμο, με δικές του δαπάνες. Εν προκειμένω, δεν συντρέχουν οι εντοπισθείσες από το Κλιμάκιο πλημμέλειες ως προς το επιλεγέν σύστημα ανάθεσης της μελέτης - κατασκευής του άρθρου 50 του ν. 4412/2016, με κριτήριο ανάθεσης τη χαμηλότερη τιμή, και ως προς τα τιθέμενα κριτήρια τεχνικής ικανότητας και τις ορισθείσες τεχνικές προδιαγραφές, στα οποία δεν συμπεριλήφθηκαν κατηγορίες μελετητών και προδιαγραφές συναφείς με την εκπόνηση ΕΠΣ και ΡΣΕ. Δέχεται. Ανακαλεί την πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του ΕλΣυν. Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.