Νομοθεσία (ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ)
Ν. 5314/26 (ΦΕΚ 103/29.06.2026 τεύχος Α') Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Δημοσιεύθηκε ο ν. 5314/2026 (ΦΕΚ Α 103/29.06.2026), με τον οποίο κυρώνεται ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Το Βιβλίο Τέταρτο Μέρος ΣΤ άρθρα 605-656 και τα άρθρα 460 και 461 περιλαμβάνουν ρυθμίσεις για Δημόσιες Συμβάσεις.
Η ισχύς του Κώδικα αρχίζει, σύμφωνα με το άρθρο 774, από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, με τις ειδικές επιφυλάξεις και μεταβατικές ρυθμίσεις που προβλέπονται στον ίδιο τον νόμο.
Η ιστοσελίδα μας θα σας ενημερώσει άμεσα για τις υπό έκδοση διευκρινιστικές Εγκυκλίους και σε επερχόμενη ημερίδα θα ενημερωθείτε με αναλυτικές οδηγίες πρώτης εφαρμογής, για τις κυριότερες αλλαγές του νέου Κώδικα.
Νομολογία
ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ Άρθρου 26 Επιλογή των διαδικασιών (Μέρος ΙII)
500/2025 ΕΣ (ΕΒΔΟΜΟ ΤΜΗΜΑ)
Προσφυγή ανάκλησης από Δήμο. Πράξη της Υπηρεσίας Επιτρόπου ΟΤΑ V με την οποία έγινε δεκτό ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, μεταξύ Δήμου και εταιρείας για την ανάθεση έργου κατασκευής δημοτικού βρεφονηπιακού σταθμού. Προσφυγή Δήμου στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, μετά τη διάλυση της αρχικής εργολαβίας, καθώς δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις του απροβλέπτου και της κατεπείγουσας ανάγκης του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, ενώ το έργο ανατέθηκε χωρίς να έχει κηρυχθεί έκπτωτος ο αρχικός ανάδοχος. Σε περίπτωση διάλυσης της σύμβασης με υπαιτιότητα είτε του φορέα κατασκευής είτε του κυρίου του έργου, η προϊσταμένη αρχή προσκαλεί τον επόμενο κατά σειρά μειοδότη του διενεργηθέντος διαγωνισμού, στον οποίο αναδείχθηκε ο αρχικός ανάδοχος και του προτείνει να αναλάβει αυτός την ολοκλήρωση της εργολαβίας με βάση την προσφορά που είχε υποβάλλει. Εν προκειμένω, εφαρμοστέα η διαδικασία που προβλέπεται στην παρ. 13 του άρθρου 161 του ν. 4412.2016, με πρόσκληση του δεύτερου και τρίτου μειοδότη της αρχικής σύμβασης και, σε περίπτωση άρνησης αυτών να εκτελέσουν το έργο, με προσφυγή στην ανοιχτή δημοπρασία ή σε διαπραγμάτευση. Δεν απαιτείτο να κηρυχθεί έκπτωτος ο αρχικός ανάδοχος. Συντρέχει η βασική προϋπόθεση του άρθρου 32 του ν. 4412/2016 περί διάλυσης της αρχικής σύμβασης του έργου, μετά τη διενέργεια της αρχικής διαγωνιστικής διαδικασίας, αλλά και η αδυναμία ολοκλήρωσης αυτού με κάποιον από τους επόμενους κατά σειρά μειοδοσίας υποψήφιους. Καθυστέρηση έναρξης εκτέλεσης του έργου κατά 13 περίπου μήνες, λόγω αδυναμίας διακοπής της λειτουργίας του ήδη υφιστάμενου παιδικού σταθμού. Λήξη άδειας κατεδάφισης του υπάρχοντος κτηρίου και ανάγκη έκδοσης νέας, καθώς και αναθεώρησης άδειας δόμησης. Γεγονός αντικειμενικά και σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας απρόβλεπτο. Δέχεται.
885/2025 ΕΣ (ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή ανάκλησης. Πράξη με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του προσφεύγοντος Δήμου και του οικονομικού φορέα-αναδόχου για την εκτέλεση του έργου αποκατάστασης κατολίσθησης, με την αιτιολογία ότι δεν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Ορθώς με την προσβαλλομένη αναδείχθηκε ως διακωλυτικός υπογραφής της ελεγχόμενης σύμβασης ο λόγος ότι ο προσφεύγων Δήμος μη νομίμως προσέφυγε στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση σχετικής προκήρυξης, δεδομένου ότι δεν αποδεικνύεται πως εξαιτίας απρόβλεπτων γεγονότων δημιουργήθηκε κατεπείγουσα ανάγκη για την αποκατάσταση της προκληθείσας κατολίσθησης του δρόμου έναντι του δημοτικού σταδίου, η οποία ήταν τόσο επιτακτική, ώστε να καθίσταται αδύνατη για την αντιμετώπισή της η επιλογή ανοικτής διαγωνιστικής διαδικασίας, έστω και με συντετμημένες προθεσμίες. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα που έπληξαν την περιοχή έχουν αναμφισβήτητα απρόβλεπτο χαρακτήρα, πλην όμως το χρονικό διάστημα των 3,5 περίπου ετών που μεσολάβησε από την εμφάνισή τους μέχρι την εκκίνηση της διαδικασίας επιλογής αναδόχου δεν καταδεικνύει ότι η ανάγκη αποκατάστασης της κατολίσθησης των πρανών της οδού ήταν κατεπείγουσα. Η συνδρομή επιτακτικών λόγων δημοσίου συμφέροντος δεν αρκεί να δικαιολογήσει την έλλειψη συνδρομής των προϋποθέσεων της προσφυγής στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης και την παράκαμψη των κανόνων μέσω των οποίων εξειδικεύονται οι θεμελιώδεις αρχές του ανταγωνισμού, της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των οικονομικών φορέων, οι οποίοι έχουν θεσπιστεί για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος. Απορρίπτει.
1094/2025 ΕΣ (ΕΒΔΟΜΟ ΤΜΗΜΑ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή ανάκλησης. Πράξη Επιτρόπου του ΕλΣυν, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του προσφεύγοντος Δήμου και του οικονομικού φορέα-αναδόχου για την εκτέλεση του έργου αποκατάστασης παραλιακής οδού εντός οικισμού. Εν προκειμένω, ορθώς με την προσβαλλομένη αναδείχθηκε ως διακωλυτικός υπογραφής της ελεγχόμενης σύμβασης λόγος το γεγονός ότι ο προσφεύγων Δήμος μη νομίμως προσέφυγε στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση σχετικής προκήρυξης, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, δεδομένου ότι δεν συντρέχουν οι προς τούτο προϋποθέσεις. Δεν προκύπτει με ακρίβεια σε τί συνίσταται η κατεπείγουσα ανάγκη για την ανάθεση της εκτέλεσης του έργου με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης. Αόριστη αναφορά σε «σοβαρό επικείμενο κίνδυνο ζημιών και ατυχημάτων και μάλιστα ενόψει της προσεχούς καλοκαιρινής περιόδου». Απορρίπτει. Δεν ανακαλεί την πράξη της Επιτρόπου του ΕλΣυν.
1096/2025 ΕΣ (ΕΒΔΟΜΟ ΤΜΗΜΑ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή ανάκλησης. Πράξη Επιτρόπου του ΕλΣυν, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ Δήμου και του προσφεύγοντος οικονομικού φορέα-αναδόχου για την εκτέλεση του έργου αποκατάστασης ζημιών και εργασίες αντιπλημμυρικής προστασίας μετά από την καταστροφική πλημμύρα. Προϋποθέσεις προσφυγής στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Κατεπείγουσα ανάγκη λόγω απρόβλεπτων γεγονότων. Εν προκειμένω, ορθώς με την προσβαλλομένη αναδείχθηκε ως διακωλυτικός υπογραφής της ελεγχόμενης σύμβασης το γεγονός ότι ο Δήμος Τρικκαίων μη νομίμως προσέφυγε στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση σχετικής προκήρυξης, δεδομένου ότι δεν αποδεικνύεται πως τα προαναφερθέντα δυσμενή καιρικά φαινόμενα δημιούργησαν κατεπείγουσα ανάγκη για την αποκατάσταση των προκληθεισών ζημιών στην κοίτη του ποταμού, η οποία ήταν τόσο επιτακτική, ώστε να καθίσταται αδύνατη για την αντιμετώπισή της η επιλογή ανοικτής διαγωνιστικής διαδικασίας, έστω και με συντετμημένες προθεσμίες. Δεν ασκεί έννομη επιρροή το γεγονός ότι ο αναθέτων Δήμος έχει τεθεί παρατεταμένα σε ειδικό καθεστώς έκτακτης ανάγκης από την άποψη της νομοθεσίας περί πολιτικής προστασίας. Ποσοστό έκπτωσης. Απορρίπτει. Δεν ανακαλεί την πράξη του Επιτρόπου του ΕλΣυν.
1180/2025 ΕΣ (ΤΜΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ)
Δημόσιοι υπόλογοι. Έφεση. Καταλογισμός σε βάρος του εκκαλούντος, ήδη τέως Δημάρχου του εφεσίβλητου Δήμου, στο πλαίσιο κατά προτεραιότητα κατασταλτικού ελέγχου, επί χρηματικών ενταλμάτων πληρωμής. Μη νόμιμη έκδοση και παρά τις αντιρρήσεις του Ειδικού Ταμία του ως άνω Δήμου εντολή εξόφλησης των ανωτέρω ΧΕ για την πληρωμή επιμέρους δαπανών για την υπηρεσία υλοποίησης προγράμματος ενημέρωσης - ευαισθητοποίησης & επιβράβευσης του κοινού για το περιβάλλον, μέσω εφαρμογής για κινητά τηλέφωνα, στην φερόμενη σε αυτά ως δικαιούχο εταιρεία. Ειδική διαδικασία κατασταλτικού ελέγχου. Ορθώς ακολουθήθηκε για την παροχή της ως άνω επίμαχης υπηρεσίας η διαδικασία της απευθείας ανάθεσης. Εν προκειμένω, δεν πρόκειται για ομοειδούς φύσεως υπηρεσίες και άρα δεν συντρέχει η διατυπωθείσα με την διαφωνία του Ειδικού Ταμία και διαπιστωθείσα με την προσβαλλόμενη πράξη νομική πλημμέλεια στη διαδικασία που ακολουθήθηκε για την ανάθεσή τους. Δέχεται.
1233/2025 ΕΣ (ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή ανάκλησης. Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του ΕλΣυν, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ Περιφέρειας και οικονομικού φορέα για την εκτέλεση έργων πρόληψης και μετριασμού των συνεπειών της πυρκαγιάς του Αυγούστου 2023 στην πεδινή κοίτη του ρέματος. Εν προκειμένω, δεν πληρούνται σωρευτικά οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης της περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2016. Αποδυνάμωση αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ του απρόβλεπτου γεγονότος και της κατεπείγουσας ανάγκης που προκύπτει από αυτό, τόσο κατά τον χρόνο προσφυγής στης διαδικασία, όσο και κατά τους χρόνους αποστολής της πρόσκλησης, κατακύρωσης της σύμβασης και της προβλεπόμενης εκτέλεσής της 16 μήνες μετά από την υπογραφή της. Η προσφεύγουσα δεν αποδεικνύει ότι οι εργασίες στο ελεγχόμενο ρέμα δεν αποτέλεσαν αντικείμενο προηγουμένων συμβάσεων. Μη αποκλεισμός του κινδύνου αλληλοκαλύψεων με τα αναφερόμενα έργα. Απορρίπτει. Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
1237/2025 ΕΣ (ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή ανάκλησης. Πράξη Υπηρεσίας Επιτρόπου του ΕλΣυν, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, μεταξύ του προσφεύγοντος Δήμου και του οικονομικού φορέα-αναδόχου για την εκτέλεση έργου αντιμετώπισης καταστροφών που προκλήθηκαν από θεομηνίες. Ζήτημα συνδρομής νόμιμων προϋποθέσεων εφαρμογής του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Το χρονικό διάστημα των 18 μηνών από την εκδήλωση του πιο πρόσφατου των φαινομένων αυτών έως την έναρξη της διαδικασίας ανάθεσης στις 17.2.2025 δεν καταδεικνύει, κατά λογική και νομική ακολουθία, ότι η ανάγκη αποκατάστασης των εν λόγω ζημιών ήταν κατεπείγουσα. Η ικανοποίηση με τη σύναψη της σύμβασης συγκεκριμένου δημοσίου συμφέροντος δεν αρκεί για να δικαιολογήσει την έλλειψη συνδρομής των προϋποθέσεων προσφυγής στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης και την παράκαμψη των κανόνων. Απορρίπτει.