3η Εβδομάδα Ιουνίου 2026
Νομοθεσία
Κατατεθέν Σχέδιο Νόμου με ρυθμίσεις για έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, επανάκριση επιχειρήσεων και τεχνικές προδιαγραφές μελετών δημοσίων έργων
Κατατέθηκε το Σχέδιο Νόμου: “Μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, μισθολογικές και φορολογικές διατάξεις, ρυθμίσεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις Δημοσίου, ρυθμίσεις για την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων και βελτίωση του πλαισίου για τα παίγνια, ρυθμίσεις για την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις.”
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις σχετικά με τα εξής:
Ø Άρθρο 116 Σύντμηση εγκεκριμένων προθεσμιών έργων χρηματοδοτούμενων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας
Ø Άρθρο 118 Παράταση προθεσμιών για την υποβολή αιτήσεων επανάκρισης επιχειρήσεων - Προσθήκη παρ. 5 στο άρθρο 83 του ν. 5264/2025
Ø Άρθρο 119 Τεχνικές προδιαγραφές εκπόνησης μελετών σε δημόσιες συμβάσεις έργων - Εξουσιοδοτική διάταξη - Τροποποίηση παρ. 8 άρθρου 54 ν. 4412/2016
Νομολογία
ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ Άρθρου 26 Επιλογή των διαδικασιών (Μέρος ΙI)
183/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΣΤ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος σχεδίου σύμβασης και υποκείμενης διαδικασίας για την ανάθεση προμήθειας συστημάτων πυρανίχνευσης και πυρόσβεσης. Διενεργούσα αρχή το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου Α.Ε. (Τ.Α.Ι.ΠΕ.Δ). Αρμοδιότητα Κλιμακίου. Προσφυγή στην ανταγωνιστική διαδικασία με διαπραγμάτευση έπειτα από ανοικτή ή κλειστή διαδικασία, κατά την οποία υποβάλλονται μόνο μη κανονικές ή απαράδεκτες προσφορές. Έλλειψη νομοθετικής πρόβλεψης για τη δυνατότητα υποκατάστασης οικονομικού φορέα, που συμμετέχει σε διαδικασία ανάθεσης δημόσιας σύμβασης, λόγω εταιρικής αναδιάρθρωσης που λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ανάθεσης και πριν από τη σύναψη της σύμβασης. Εν προκειμένω, επιτρεπτώς υποκαταστάθηκε το ένα εκ των δύο μελών της Ένωσης οικονομικών φορέων, που είχε συμμετάσχει στην προηγηθείσα ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία και προσκλήθηκε από την αναθέτουσα Αρχή στην ελεγχόμενη διαδικασία για υποβολή προσφοράς, δοθέντος ότι η ως άνω υποκατάσταση έλαβε χώρα συνεπεία εταιρικής αναδιάρθρωσης. Πλήρωση και μετά την διάσπαση του κριτηρίου της οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας. Η επελθούσα διαδοχή του ως άνω οικονομικού φορέα δεν έγινε με σκοπό την αποφυγή εφαρμογής του ν. 4412/2016, δεν περιάγει την Ένωση σε πλεονεκτικότερη θέση σε σχέση με τους συμμετασχόντες στην προηγηθείσα διαγωνιστική διαδικασία, ούτε συνεπάγεται άλλες ουσιώδεις τροποποιήσεις της προσφοράς που υπέβαλε κατ΄ αυτήν. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
232/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΣΤ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάθεσης και σχεδίου σύμβασης για ανέγερση Γυμνασίου σε Δήμο. Εν προκειμένω, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 101 του ν. 5043/2023, καθώς δεν υφίστανται κατεπείγουσες ανάγκες στέγασης σχολικών μονάδων, για την ανάθεση δημόσιων συμβάσεων προμήθειας προκατασκευασμένων αιθουσών. Μη συνδρομή των προϋποθέσεων εφαρμογής της διάταξης της περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν.4412/2016 για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, με πρόσκληση περιορισμένου αριθμού επιχειρήσεων. Δεν υφίσταται απρόβλεπτη περίσταση, δεδομένου ότι ο αναθέτων φορέας ουδέν αιφνίδιο πραγματικό γεγονός επικαλείται. Ουσιώδης πλημμέλεια. Δεν προκύπτουν τα στοιχεία που ελήφθησαν υπόψη για τον υπολογισμό της αξίας του αντικειμένου της υπό έλεγχο προμήθειας για την εγκατάσταση προκατασκευασμένου κτιρίου Γυμνασίου. Ελλιπής τεκμηρίωση προϋπολογισμού. Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
236/2025 ΕΣ ( ΚΛΙΜΑΚΙΟ Z)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος σχεδίου σύμβασης με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών καθαρισμού ρεμάτων εξαιτίας θεομηνίας. Εν προκειμένω, μη νομίμως προσέφυγε η Αναθέτουσα Αρχή στην εξαιρετική διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, καθώς δεν αποδεικνύεται η ύπαρξη κατεπείγουσας ανάγκης. Συγκεκριμένα, από την ημερομηνία κατά την οποία εκδηλώθηκαν το πρώτον τα ακραία καιρικά φαινόμενα ισχυρών βροχοπτώσεων μέχρι να λάβει χώρα η πρώτη ενέργεια των αρμόδιων οργάνων προς αντιμετώπιση του προβλήματος παρήλθε χρονικό διάστημα δύο ετών και τεσσάρων μηνών, χωρίς να επικαλείται η Αναθέτουσα Αρχή λόγους ανωτέρας βίας για την εν λόγω καθυστέρηση. Από την έγκριση της προσφυγής στην εξαιρετική αυτή διαδικασία μέχρι την κατακύρωση της σύναψης της σύμβασης μεσολάβησε χρονικό διάστημα πλέον των 40 ημερών, το οποίο θα επέτρεπε, ενόψει του ότι εν προκειμένω δεν είχαν τεθεί κριτήρια οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας ούτε πρότυπα διασφάλισης ποιότητας και περιβαλλοντικής διαχείρισης, αν όχι την τήρηση των κανονικών προθεσμιών της ανοικτής ή της κλειστής διαγωνιστικής διαδικασίας, οπωσδήποτε την τήρηση των αντίστοιχων συντετμημένων προθεσμιών, οπότε και θα ήταν πιθανότερο να επιτευχθεί τουλάχιστον η συνήθης σε παρόμοιες περιπτώσεις έκπτωση. Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
248/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΣΤ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος σχεδίου τροποποίησης σύμβασης μεταξύ Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου και οικονομικού φορέα για την προμήθεια φυσικού αερίου. Για τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων προμηθειών πρέπει, κατά κανόνα, να διενεργείται ανοικτός ή κλειστός διαγωνισμός, μόνον δε κατ’ εξαίρεση δύναται η αναθέτουσα Αρχή να συνάψει σύμβαση με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. Εν προκειμένω, το υποβληθέν προς έλεγχο σχέδιο «τροποποιητικής» σύμβασης δεν συνιστά τροποποίηση της αρχικής σύμβασης, αλλά είναι σχέδιο νέας αυτοτελούς σύμβασης απευθείας ανατιθέμενης, η οποία έχει ως αντικείμενο την εξακολούθηση της προμήθειας φυσικού αερίου μετά την εξάντληση του οικονομικού αντικειμένου και της παρέλευση του χρόνου ισχύος της αρχικής σύμβασης. Αρμοδιότητα Κλιμακίου και Επίτροπου του ΕλΣυν. Η επίμαχη διαδικασία ανάθεσης χαρακτηριζόμενη ορθώς ως διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης βρίσκει νόμιμο έρεισμα στις διατάξεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016. Η προσφυγή σε αυτή κατέστη αναγκαία λόγω αιφνίδιων γεγονότων που δεν ήταν γνωστά εξαρχής στο αναθέτον Νοσοκομείο και δεν ανάγονταν στη σφαίρα ευθύνης του. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
261/2025 ΕΣ (ΕΒΔΟΜΟ ΤΜΗΜΑ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή ανάκλησης. Υπογραφή σχεδίων συμβάσεων για προμήθεια διάφορων οχημάτων Δήμου. Εν προκειμένω, απρόβλεπτο γεγονός μη οφειλόμενο στην υπαιτιότητα της αναθέτουσας Αρχής. Καιρικό φαινόμενο. Προϋποθέσεις για την ύπαρξη κατεπείγουσας ανάγκης. Ενδεικτικό το χρονικό όριο των δώδεκα μηνών για την παράδοση των οχημάτων και μηχανημάτων. Συνδρομή προϋποθέσεων του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016. Μη τεκμηρίωση του ευλόγου των τιμών μονάδας της μελέτης για συγκεκριμένα μηχανήματα έργου. Δέχεται ως προς ορισμένα υπό προμήθεια οχήματα και μηχανήματα έργου.
273/2025 ΕΣ (Ε ΚΛΙΜΑΚΙΟ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου σύμβασης για την εκτέλεση έργων πρόληψης και μετριασμού των συνεπειών πυρκαγιάς σε πεδινή κοίτη ρέματος. Γενικός κανόνας η προσφυγή στην ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία. Εν προκειμένω, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης της περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2016 για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, με πρόσκληση περιορισμένου αριθμού εργοληπτικών επιχειρήσεων. H παρέλευση πλέον των 22 μηνών από την πυρκαγιά έως την κατακύρωση, καταδεικνύει ότι η ανάγκη εκτέλεσης του συγκεκριμένου έργου δεν είχε κατεπείγοντα χαρακτήρα τέτοιο, ώστε να είναι αδύνατη η τήρηση των προθεσμιών μιας διαγωνιστικής διαδικασίας με δημοσίευση προκήρυξης. Μόνη η διενέργεια της διαπραγμάτευσης κατά τον χρόνο ισχύος της αρχικής ή παραταθείσας κατάστασης έκτακτης ανάγκης δεν αρκεί ώστε να δικαιολογήσει την κατεπείγουσα φύση των αναγκών που επιχειρείται να αντιμετωπιστούν. Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
290/2025 ΕΣ (Ε ΚΛΙΜΑΚΙΟ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου σύμβασης έργου για κατεπείγουσες επεμβάσεις στο εγκατεστημένο δίκτυο φρακτών παγίδευσης και δικτύων συγκράτησης σε πρανή Δήμου. Γενικός κανόνας, η προσφυγή στην ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία, προς τον σκοπό διασφάλισης των θεμελιωδών αρχών της διαφάνειας, της ισότητας συμμετοχής στη διαδικασία ανάθεσης και του ανόθευτου ανταγωνισμού. Εν προκειμένω, συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης της περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν.4412/2016 για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, με πρόσκληση περιορισμένου αριθμού εργοληπτικών επιχειρήσεων. Ύπαρξη κατεπείγουσας ανάγκης, οφειλόμενη σε γεγονότα απρόβλεπτα για την αναθέτουσα Αρχή. Εύλογο το χρονικό διάστημα που παρεμβλήθηκε από την εκδήλωση της έντονης σεισμικής δραστηριότητας έως την ολοκλήρωση της ανάθεσης του ελεγχόμενου έργου. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
295/2025 ΕΣ (ΣΤ ΚΛΙΜΑΚΙΟ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου/ων και σχεδίων συμβάσεων, με αντικείμενο την κατασκευή τριών νέων κτιρίων για τη μεταστέγαση σχολικών μονάδων σε Δήμο. Αρμοδιότητα Κλιμακίου. Ύπαρξη απρόβλεπτου γεγονότος, το οποίο καθιστά επιτακτική την ανάγκη ανέγερσης νέων κτιρίων, προκειμένου να μεταστεγαστούν οι ανωτέρω σχολικές μονάδες. Η αναθέτουσα αρχή προέβη σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες για την εξεύρεση των σχετικών πιστώσεων, μετά δε τη διασφάλιση αυτών, ενήργησε χωρίς καθυστέρηση για την εκπόνηση των μελετών δια της αρμόδιας υπηρεσίας της και για την ανάθεση της εν λόγω προμήθειας. Δεν κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων για έλεγχο σχεδίων συμβάσεων.
320/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης έργου για καθαρισμό, άρση προσχωρήσεων ρεμάτων και εργασίες επισκευής βλαβών τεχνικών έργων μετά από θεομηνίες. Αρμοδιότητα Κλιμακίου. Γενικός κανόνας η προσφυγή στην ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία, προς τον σκοπό διασφάλισης των θεμελιωδών αρχών της διαφάνειας, της ισότητας συμμετοχής στη διαδικασία ανάθεσης και του ανόθευτου ανταγωνισμού. Εν προκειμένω, μη νομίμως προσέφυγε η αναθέτουσα αρχή στην εξαιρετική διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, καθώς δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του νόμου. Μη ύπαρξη τόσο επιτακτικής και κατεπείγουσας ανάγκης, ώστε να καθίσταται αδύνατη για την αντιμετώπισή της η διεξαγωγή διαγωνιστικής διαδικασίας έστω και με συντετμημένες προθεσμίες. Το αντικείμενό της δεν περιορίζεται στο μέτρο που είναι απολύτως απαραίτητο για την αντιμετώπιση της φερόμενης ως κατεπείγουσας ανάγκης. Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
326/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος σχεδίου σύμβασης και υποκείμενης διαδικασίας ανάθεσης έργου Περιφέρειας για επεμβάσεις αποκατάστασης πρανών και τεχνικών σε οδό Δήμου. Εν προκειμένω, μη νόμιμη η απόφαση της αναθέτουσας αρχής να προσφύγει στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016. Δεν αποδεικνύεται η συνδρομή των προβαλλόμενων από την αναθέτουσα αρχή απρόβλεπτων γεγονότων. Έννοια απρόβλεπτων περιστάσεων. Δεν προσδιορίζονται με ακρίβεια από την αναθέτουσα αρχή τα σημεία και η έκταση των επεμβάσεων που αποτελούν το αντικείμενο του έργου που δημοπρατήθηκε με την ελεγχόμενη εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. Δεν συντρέχει στην ελεγχόμενη περίπτωση ούτε η ύπαρξη κατεπείγουσας ανάγκης μη συμβιβαζόμενης με τις προθεσμίες που προβλέπονται για τις ανοικτές ή κλειστές διαγωνιστικές διαδικασίες. Εν προκειμένω, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις ανάθεσης του ελεγχόμενου έργου με την διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. Παραβίαση των αρχών της διαφάνειας, της ισότητας των διαγωνιζομένων και του ελεύθερου ανταγωνισμού. Ουσιώδη πλημμέλεια. Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
344/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου σύμβασης για την εκτέλεση έργου ολοκληρωμένης αντιπλημμυρικής προστασίας. Για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων θεσπίζεται ως γενικός κανόνας η προσφυγή στην ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία, προς τον σκοπό διασφάλισης των θεμελιωδών αρχών της διαφάνειας, της ισότητας συμμετοχής στη διαδικασία ανάθεσης και του ανόθευτου ανταγωνισμού. Εν προκειμένω, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης της περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2016 για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, με πρόσκληση περιορισμένου αριθμού εργοληπτικών επιχειρήσεων. Ύπαρξη ανάγκης οφειλόμενης σε γεγονότα απρόβλεπτα για την αναθέτουσα Αρχή, ωστόσο η παρέλευση είκοσι (20) σχεδόν μηνών από την εμφάνιση του έκτακτου καιρικού φαινομένου έως την καταχώριση της οικείας πρόσκλησης στο ΚΗΜΔΗΣ και πλέον των είκοσι ενός (21) μηνών έως την οριστική κατακύρωση του αποτελέσματος της διενεργηθείσας διαδικασίας, καταδεικνύουν ότι η ανάγκη υλοποίησης του υπό έλεγχο (υπο) έργου δεν είχε κατεπείγοντα χαρακτήρα τέτοιο, ώστε να καθίσταται αδύνατη η επιλογή ανοικτής διαγωνιστικής διαδικασίας. Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
355/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος σχεδίου σύμβασης για ορεινά υδρονομικά έργα και έργα δασοτεχνικής διευθέτησης χειμάρρων. Προϋποθέσεις ανάθεσης του ελεγχόμενου έργου με την διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. Εν προκειμένω, δεν παρατίθενται συγκεκριμένα στοιχεία, που να καταδεικνύουν την ύπαρξη κατεπείγουσας ανάγκης, μη συμβιβαζόμενης με τις προθεσμίες που προβλέπονται για τις ανοικτές διαδικασίες. Το ελεγχόμενο έργο εντάσσεται σε έναν συνολικό σχεδιασμό έργων μόνιμου χαρακτήρα, που δεν συνδέεται άμεσα χρονικά και αιτιωδώς με την ημερομηνία εκδήλωσης πυρκαγιάς. Θα ήταν δυνατή η ανάθεση αυτού με την ανοικτή διαδικασία. Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.