Νομοθεσία
Νέος Δημοτικός Κώδικας: Κατατέθηκε προς ψήφιση στη Βουλή
Κατατέθηκε το Σχέδιο Νόμου: “Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης”. Ο Κώδικας ενσωματώνει σε ένα ενιαίο κείμενο σειρά νομοθετημάτων τα οποία αφορούν στον πυρήνα της λειτουργίας των δήμων και των περιφερειών.
Ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελείται από έξι (6) βιβλία:
Το πρώτο βιβλίο περιέχει οργανωτικές διατάξεις για τη συγκρότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης, την κατηγοριοποίηση των δήμων, τον τρόπο εκλογής δημοτικών και περιφερειακών αρχών και το πλαίσιο ελέγχου προεκλογικών δαπανών.
Στο δεύτερο βιβλίο περιγράφεται αναλυτικά το σύστημα διακυβέρνησης των δήμων, η ταξινόμηση των νομικών προσώπων της αυτοδιοίκησης και η καταστατική θέση των αιρετών.
Οι αρμοδιότητες, η καταγραφή τους και ο τρόπος άσκησης αυτών περιέχεται στο τρίτο βιβλίο, δίνοντας έμφαση στην αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων από όλους τους δήμους και τις περιφέρειες της χώρας, ανεξαρτήτως του μεγέθους τους ή των ιδιαιτέρων χαρακτηριστικών.
Στο τέταρτο βιβλίο συντελείται μια μεγάλη αλλαγή σε όλο το πλαίσιο της οικονομικής διαχείρισης των δήμων και των περιφερειών, με στόχο τη διευκόλυνση της οικονομικής τους λειτουργίας.
Η συνταγματική επιταγή για τον έλεγχο αποκλειστικά της νομιμότητας των πράξεων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ρυθμίζεται στο πέμπτο βιβλίο, εισάγοντας ένα αντικειμενικό σύστημα ελέγχου εποπτείας.
Τέλος, το έκτο βιβλίο επικεντρώνεται σε λοιπές διατάξεις που αφορούν στην αυτοδιοίκηση, με σημαντικότερη την ενσωμάτωση στο ελληνικό δίκαιο του πρόσθετου πρωτοκόλλου της ευρωπαϊκής χάρτας αυτονομίας.
Το Βιβλίο Τέταρτο Μέρος ΣΤ άρθρα 605-656 και τα άρθρα 460 και 461 περιλαμβάνουν ρυθμίσεις για Δημόσιες Συμβάσεις).
Νομολογία
ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ Άρθρου 26 Επιλογή των διαδικασιών (Μέρος Ι)
1353/2025 ΕΣ (ΟΛΟΜ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσφυγή αναθεώρησης. Κώλυμα υπογραφής σχεδίου σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών καθαρισμού ρεμάτων λόγω θεομηνίας. Διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διακήρυξης. Τμήμα του ΕλΣυν, αποφαινόμενο επί προσφυγής ανάκλησης, δεν μπορεί, κατ’ αρχήν, με αυτεπάγγελτη έρευνα του πραγματικού να αναδείξει το πρώτον έναν νέο διακωλυτικό λόγο σύναψης της σύμβασης που δεν έχει διαπιστώσει το Κλιμάκιο. Ύπαρξη κατεπείγοντος. Ο αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ των εν λόγω φαινομένων και του κατεπείγοντος χαρακτήρα αυτών, ακόμη και εάν ήθελε θεωρηθεί υφιστάμενος κατά την περίοδο αμέσως μετά την εκδήλωσή τους, εντούτοις έχει αποδυναμωθεί. Αντίθετη μειοψηφία. Η ικανοποίηση με τη σύναψη της σύμβασης συγκεκριμένου δημοσίου συμφέροντος δεν αρκεί, για να δικαιολογήσει την έλλειψη συνδρομής των προϋποθέσεων προσφυγής στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. Απορρίπτει την προσφυγή αναθεώρησης επί της 1168/2025 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
83/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου σύμβασης για την εκτέλεση έργου Δήμου για την ανόρυξη υδρευτικών γεωτρήσεων λόγω λειψυδρίας. Ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία και διασφάλιση θεμελιωδών αρχών της διαφάνειας, της ισότητας συμμετοχής στη διαδικασία ανάθεσης και του ανόθευτου ανταγωνισμού. Προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης μόνο στις περιοριστικά προβλεπόμενες εξαιρετικές περιπτώσεις. Εφαρμογή της εν λόγω εξαιρετικής διαδικασίας και όταν εξαιτίας απρόβλεπτων γεγονότων προκαλείται κατεπείγουσα ανάγκη, για τη θεραπεία της οποίας δεν είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών που προβλέπονται για τις ανοικτές ή κλειστές διαδικασίες, υπό την τήρηση ορισμένων προϋποθέσεων. Η ανάγκη ικανοποίησης του δημοσίου συμφέροντος κατισχύει των κανόνων του ελεύθερου ανταγωνισμού και των λοιπών αρχών που διέπουν την ανάθεση δημόσιων συμβάσεων κατά το μέτρο που αυτό είναι απολύτως αναγκαίο για την αντιμετώπισή της. Έννοια του «επείγοντος». Άρθρο 32 παρ.1 περ. γ του ν.4412/2016 και βάρος απόδειξης. Επαρκής και ειδική αιτιολόγηση της επιλογής προσφυγής σε αυτή την διαδικασία. Εν προκειμένω, συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις της περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν.4412/2016 για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, με πρόσκληση περιορισμένου αριθμού εργοληπτικών επιχειρήσεων. Αντιμετώπιση της λειψυδρίας, συνεπεία της οποίας η περιοχή κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, συνιστά ανάγκη κατεπείγουσα, οφειλόμενη σε γεγονότα απρόβλεπτα για την αναθέτουσα αρχή. Αναγκαία η άμεση έναρξη των εργασιών του υπό ανάθεση έργου για την εξασφάλισης της υδροδότησης της περιοχής και κατ΄ επέκταση των κατοίκων. Δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης, με την επισήμανση ότι στην παράγραφο 3 η συνολική προθεσμία κατασκευής του έργου θα οριστεί σε δώδεκα (12) μήνες αντί για είκοσι τέσσερις (24).
110/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου σύμβασης, για την εκτέλεση έργου για την επισκευή ζημιών που προκλήθηκαν από τις κακοκαιρίες ``Daniel`` και ``Elias`` στο κτίριο Κεντρικής Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου. Προϋποθέσεις προσφυγής στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Συσταλτική ερμηνεία του άρθρου 32 παρ. 2-6 του ν.4412/2016. Απρόβλεπτα γεγονότα και επιτακτική κατεπείγουσα ανάγκη. Κριτήριο ανάθεσης της σύμβασης η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά μόνο βάσει τιμής. Εν προκειμένω, συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν.4412/2016 για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, με πρόσκληση περιορισμένου αριθμού εργοληπτικών επιχειρήσεων. Δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου του ελεγχόμενου έργου. Δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου σύμβασης.
125/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου σύμβασης έργου για την αποκατάσταση των συστημάτων Σηματοδότησης, ETCS L1, Τηλεδιοίκησης και Ηλεκτροκίνησης σε τμήμα διπλής σιδηροδρομικής γραμμής που καταστράφηκε από την κακοκαιρία “Daniel”. Νομική φύση του Ο.Σ.Ε. και σύναψη δημοσίων συμβάσεων 5 έως 11 του άρθρου 25 του ν.5049/2023. Κριτήριο ανάθεσης της σύμβασης, η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά μόνο βάσει τιμής. Εν προκειμένω, στην ελεγχόμενη διαδικασία ανάθεσης συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις προσφυγής στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, με απευθείας πρόσκληση εργοληπτικών επιχειρήσεων (άρθρο 32 παράγραφος 2 περ. γ, 269 περ. δ του ν. 4412/2016 και 25 του ν. 5049/2023). Ανάγκη εκτέλεσης των εν λόγω εργασιών εξαιτίας απρόβλεπτων και συγκεκριμένων γεγονότων. Οι επικαλούμενες βλάβες συνδέονται αιτιωδώς με τα απρόβλεπτα γεγονότα των βροχοπτώσεων και δεν οφείλονται σε ευθύνη της αναθέτουσας αρχής. Με το εν λόγω έργο γίνεται ανάθεση εκείνων μόνο των εργασιών που είναι απολύτως αναγκαίες και αφορούν σε τμηματικές επεμβάσεις στο υφιστάμενο έργο για την κατεπείγουσα αποκατάσταση, εντός βραχύτατου χρονικού διαστήματος. Δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου του ελεγχόμενου έργου. Δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης.
127/2025 ΕΣ (ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου σύμβασης έργου για κατεπείγοντα έργα αποκατάστασης βλαβών των υποδομών, συνεπεία των έντονων καιρικών φαινομένων ``Daniel`` και ``Elias`` σε Δήμους. Αντικείμενο του έργου η αποκατάσταση αποκλειστικά των ζημιών, φθορών και λοιπών αστοχιών, που τελούν σε άμεση συνάφεια με τα εν λόγω έντονα καιρικά φαινόμενα. Τεκμηρίωση υποδιαίρεσης της ελεγχόμενης σύμβασης σε τμήματα. Κριτήριο ανάθεσης η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά μόνο βάσει τιμής. Εν προκειμένω, συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν.4412/2016 για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, με πρόσκληση περιορισμένου αριθμού εργοληπτικών επιχειρήσεων. Δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου του ελεγχόμενου έργου και, ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου σύμβασης.
134/2025 ΕΣ (΄ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και σχεδίου σύμβασης έργου για κατεπείγοντα έργα αποκατάστασης βλαβών των υποδομών συνεπεία έντονων καιρικών φαινομένων σε Δήμους. Εν προκειμένω, συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν.4412/2016 για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, με πρόσκληση περιορισμένου αριθμού εργοληπτικών επιχειρήσεων. Αντικείμενο του έργου είναι η αποκατάσταση των ζημιών που προκλήθηκαν σε συγκεκριμένα τμήματα οδοποιίας των Δήμων, με σκοπό την επαναφορά τους στην πρότερη λειτουργική κατάσταση. Επείγουσα η υλοποίηση του έργου για την αποφυγή της πρόκλησης περαιτέρω κινδύνου επιβάρυνσης των ήδη επιβαρυμένων περιοχών. Υποχρέωση τήρησης των ανελαστικών προθεσμιών που τίθενται με την απόφαση ένταξης στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς η μη έγκαιρη υλοποίηση του συνολικού έργου μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια της χρηματοδότησης από το εν λόγω Ταμείο. Άμεση χρονική αλληλουχία των κατ’ ιδίαν ενεργειών, στις οποίες προέβη η αναθέτουσα αρχή σε όλα τα επιμέρους στάδια της διαδικασίας, που απαιτούνταν να μεσολαβήσουν έως την τελική ανάθεση της επίμαχης σύμβασης. Το υπό ανάθεση έργο περιορίζεται στις απολύτως αναγκαίες εργασίες για την αποκατάσταση των ζημιών. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
144/2025 ΕΣ (Ζ ΚΛΙΜΑΚΙΟ)
Δημόσιες συμβάσεις. Προσυμβατικός έλεγχος διεξαχθείσας από το Ε.Κ.Π.Α. διαδικασίας ανάθεσης με διαπραγμάτευση, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, κατ’ άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 και δύο (2) σχεδίων για την παροχή υπηρεσιών σίτισης των φοιτητών των σχολών του, για χρονικό διάστημα εκατόν εννέα (109) ημερών. Κατεπείγουσες ανάγκες του ιδρύματος για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Νέα διακήρυξη με τους ίδιους όρους της διακήρυξης του εν εξελίξει τακτικού διαγωνισμού. Για τη διενέργεια της διαπραγμάτευσης εκδόθηκαν δύο (2) προκλήσεις, οι οποίες για λόγους επείγοντος απευθύνθηκαν στους αναδόχους των ισχυουσών ακόμη κατά τον χρόνο εκείνο συμβάσεων. Η παροχή υπηρεσιών σίτισης των φοιτητών του Πανεπιστημίου, εντασσόμενη στο πλαίσιο της ρύθμισης των ζητημάτων της φοιτητικής - σπουδαστικής μέριμνας, για την οποία λαμβάνεται ειδική πρόνοια στη νομοθεσία περί τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, είναι μείζονος σημασίας, συνεπώς η συνδρομή λόγου επιτακτικού δημοσίου συμφέροντος και ο κατεπείγων χαρακτήρας της διασφάλισης απρόσκοπτης παροχής των εν λόγω υπηρεσιών είναι αυταπόδεικτα. Η ανάγκη αυτή προέκυψε από τη μη σύναψη των αντίστοιχων συμβάσεων στο πλαίσιο του οικείου διαγωνισμού, η διαδικασία ανάθεσης των οποίων, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί λόγω των εκκρεμών δικαστικών διενέξεων. Πρόβλεψη για απώτατη ισχύς των υπό σύναψη συμβάσεων μέχρι την ολοκλήρωση της εν εξελίξει διαγωνιστικής διαδικασίας. Συντρέχουν οι σωρευτικά απαιτούμενες προϋποθέσεις της περ. γ΄ της παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4412/2016. Δεν κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων προς έλεγχο σχεδίων συμβάσεων.