4η Εβδομάδα Απριλίου 2026
Απάντηση σε ερώτηση συνδρομητή
ΘΕΜΑ : Τρόπος υπολογισμού ποινικής ρήτρας λόγω υπέρβασης της εγκεκριμένης προθεσμίας
Ερώτηση :
Θα ήθελα να σας κάνω μία ερώτηση σε υπολογισμό επιβολής ποινικής ρήτρας σε δημόσιο έργο.
Σας δίνω τα στοιχεία του έργου και τον υπολογισμό που έκανα στον οποίο το Συμβούλιο Δημοσίων έργων μου έκανε μία παρατήρηση.
|
Ημερομηνία Λήξης σύμβασης: |
12/6/2024 |
|
Ημερομηνία έναρξης σύμβασης: |
13/9/2023 |
|
Αρχική προθεσμία έργου: |
273 ημέρες |
|
1η Παράταση με Αναθεώρηση: |
31/10/2024 |
|
2η Παράταση με Αναθεώρηση: |
31/3/2025 |
|
3η Παράταση χωρίς Αναθεώρηση: |
30/6/2025 |
|
Σύμβαση με ΦΠΑ: |
173.267,11 € |
|
Σύμβαση χωρίς ΦΠΑ: |
139.731,54 € |
Υπολογισμός Εγκεκριμένης προθεσμίας του έργου:
|
2η Παράταση με Αναθεώρηση: |
|
|
Ημερομηνία έναρξης σύμβασης: |
13/9/2023 |
|
Συνολική προθεσμία έργου: |
565 ημέρες |
ή
|
3η Παράταση χωρίς Αναθεώρηση: |
30/6/2025 |
|
Ημερομηνία έναρξης σύμβασης: |
13/9/2023 |
|
Συνολική προθεσμία έργου: |
656 ημέρες |
_ [Εγώ επέλεξα τις 656 ημέρες. Είναι σωστό;]
Υπολογισμός ΜΗΑ (Ποσό σύμβασης/εγκεκριμένη προθεσμία του έργου)
ΜΗΑ= 139.731,54 / 656= 213,01 €
Εργασίες που με ευθύνη του Αναδόχου δεν ολοκληρώθηκαν μέχρι το τέλος της δεύτερης προθεσμίας:
|
Άρθρο |
Περιγραφή |
Κωδικός Αναθεώρησης |
ΜΜ |
Ποσότητα |
Τιμή Μονάδας |
Σύνολο |
|
Ν.60.10.40.04 |
Φωτιστικό σώμα οδοφωτισμού με φωτεινες πηγες τεχνολογίας διόδων φωτοεκπομπής (LED), ισχύος 50-80 W, χωρίς βραχίονα συμμετρικής κατανομής. |
ΗΛΜ-103 |
τεμ. |
18,00 |
590,00 |
10.620,00 |
|
Ν.60.10.80.07 |
Ηλεκτροδότηση πίλλαρ οδοφωτισμού |
HΛM-47 |
τεμ. |
1,00 |
850,00 |
850,00 |
Καθυστέρηση ολοκλήρωσης - περαίωσης του έργου:
|
3η Παράταση χωρίς Αναθεώρηση: |
30/6/2025 |
||
|
2η Παράταση με Αναθεώρηση: |
31/3/2025 |
||
|
Καθυστέρηση: |
91 ημέρες |
||
Υπολογισμός ποινικής ρήτρας:
(Έλαβα υπόψη τις 273 ημέρες. Μήπως έπρεπε να βάλω τις 656 ημέρες;)
20%*273= 55 ημέρες
15%*273= 41 ημέρες
Διάρκεια 3ης παράτασης: 91 ημέρες
55ημ. * 213,01€ *15%= 1.757,33 €
36ημ. * 213,01€ *20%= 1.533,67 €
Σύνολο ποινικής ρήτρας: 1.757,33 € + 1.533,67 €= 3.291,00 €
Έλεγχος:
3.291,00 € < 8.383,89 € (139.731,54 € * 6%)
Ερωτήματα:
1. Έχω κάνει σωστά τον υπολογισμό της ποινικής ρήτρας;
2. Το Συμβούλιο δημοσίων έργων μου ζήτησε να ξαναυπολογίσω την ποινική ρήτρα δεδομένου ότι η τοποθέτηση των φωτιστικών ολοκληρώθηκε νωρίτερα πριν τις 91 της τελευταίας παράτασης. Δηλαδή να κάνω διαχωρισμό στον υπολογισμό της ποινικής ρήτρας ανάλογα με το πότε ολοκληρώθηκε η κάθε μία από τις δύο εργασίες!
Προσωπικά πιστεύω ότι δε γίνεται διαχωρισμός δεδομένου ότι δεν είχαμε τμηματικές προθεσμίες και υπάρχει ενιαία βεβαίωση περαίωσης για το σύνολο του έργου στην εκπνοή της 3ης παράτασης δηλαδή στις 91 ημέρες.
Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων
Απάντηση :
Καλημέρα. Εξετάζοντας προσεκτικά τα αριθμητικά δεδομένα, κάνουμε τις εξής παρατηρήσεις:
Ας δούμε τα σημεία που χρήζουν διόρθωσης βάσει του Ν. 4412/2016 (Άρθρο 148), ο οποίος διέπει τις ποινικές ρήτρες:
1. Οι προβλέψεις της παραγράφου 2 του Άρθρου 148 Ν. 4412 / 2016 (όπως τροποποιήθηκε και το άρθρο 148 διαμορφώθηκε με το άρθρο 67 Ν.4782/2021,ΦΕΚ Α` 36/09.03.2021. («Ποινικές ρήτρες για παραβίαση προθεσμιών έργου¨)
Υπολογισμός ύψους Ποινικής ρήτρας
«Η ποινική ρήτρα, που επιβάλλεται στον ανάδοχο για κάθε ημέρα υπέρβασης της εγκεκριμένης προθεσμίας ορίζεται σε δεκαπέντε τοις εκατό (15%) της μέσης ημερήσιας αξίας του έργου και επιβάλλεται για αριθμό ημερών ίσο με το είκοσι τοις εκατό (20%) της προβλεπόμενης από τη σύμβαση αρχικής συνολικής προθεσμίας. Για τις επόμενες ημέρες μέχρι ακόμα δεκαπέντε τοις εκατό (15%) της αρχικής συνολικής προθεσμίας, η ποινική ρήτρα για κάθε ημέρα ορίζεται σε είκοσι τοις εκατό (20%) της μέσης ημερήσιας αξίας του έργου.
Υπολογισμός μέσης ημερήσιας αξίας (Μ.Η.Α.)
Ως μέση ημερήσια αξία, νοείται το πηλίκο της αξίας της σύμβασης δηλαδή του συνολικού χρηματικού ποσού της σύμβασης, μαζί με το ποσό των συμπληρωματικών συμβάσεων και χωρίς τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.), προς την εγκεκριμένη προθεσμία του έργου δηλαδή την αρχική συνολική προθεσμία και όλες τις παρατάσεις που έχουν εγκριθεί μετά από σχετικό αίτημα του αναδόχου».
2. Συνοπτική Απάντηση στα ερωτήματά σας:
- Είναι σωστός ο υπολογισμός; Όχι απόλυτα, γιατί χρησιμοποιήσατε τις 656 ημέρες (αντί για 565) στον παρονομαστή της ΜΗΑ και επειδή εφαρμόσατε τη ρήτρα ενιαία για όλο το ποσό και για τις 91 ημέρες.
- Έχει δίκιο το Συμβούλιο; Ναι. Η φυσική σημασία της Ποινικής ρήτρας έχει αποζημιωτικό χαρακτήρα για την καθυστέρηση. Αν μια εργασία τελείωσε νωρίτερα, η "ζημία" του Δημοσίου για το συγκεκριμένο κομμάτι σταματά εκεί.
3. Ποια είναι η "Εγκεκριμένη Προθεσμία"; (Το σφάλμα στις 656 ημέρες)
Σύμφωνα με το νόμο, η ποινική ρήτρα υπολογίζεται με βάση την εγκεκριμένη προθεσμία, η οποία όμως δεν περιλαμβάνει την παράταση για την οποία επιβάλλεται η ρήτρα.
- Η 3η παράταση (από 31/3/2025 έως 30/6/2025) δόθηκε χωρίς αναθεώρηση, δηλαδή με υπαιτιότητα του αναδόχου.
- Συνεπώς, ως "εγκεκριμένη προθεσμία" για τον υπολογισμό της Μέσης Ημερήσιας Αξίας (ΜΗΑ) λαμβάνεται η προθεσμία μέχρι την έναρξη της υπέρβασης.
- Σωστή Εγκεκριμένη Προθεσμία: 565 ημέρες (η 2η Παράταση). Οι 656 ημέρες που χρησιμοποιήσατε περιλαμβάνουν το διάστημα της ίδιας της καθυστέρησης, κάτι που μαθηματικά "μειώνει" τεχνητά τη ρήτρα.
4. Υπολογισμός Ποινικής Ρήτρας (Ποσοστά & Ημέρες)
Ορθά χρησιμοποιήσατε τα κλιμακωτά ποσοστά (15% και 20%), αλλά το "όριο" των ημερών υπολογίζεται επί της αρχικής ή της εγκεκριμένης προθεσμίας;
- Ο νόμος αναφέρει: 15% της ΜΗΑ για διάστημα ίσο με το 20% της συνολικής προθεσμίας και 20% για το υπόλοιπο.
- Εδώ η "συνολική" θεωρείται συνήθως η αρχική (273 ημέρες), οπότε ο διαχωρισμός σας (55 ημέρες στο 15% και οι υπόλοιπες στο 20%) είναι στη σωστή λογική.
5. Η παρατήρηση του Συμβουλίου (Διαχωρισμός εργασιών)
Αυτό είναι το πιο κρίσιμο σημείο. Το Συμβούλιο έχει δίκιο, ακόμα και αν δεν υπάρχουν ρητές τμηματικές προθεσμίες.
Σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 148 του Ν. 4412/2016:
"Οι ποινικές ρήτρες επιβάλλονται για τις εργασίες που καθυστερούν, εκτός αν οι εργασίες αυτές επηρεάζουν την ολοκλήρωση άλλων εργασιών..."
Αν εσείς τοποθετήσατε τα φωτιστικά (10.620€) π.χ. τη 10η ημέρα της παράτασης και το πίλλαρ (850€) την 91η ημέρα, δεν μπορείτε να επιβάλλετε ρήτρα και για τα δύο για 91 ημέρες.
- Για τα φωτιστικά, η ρήτρα σταματά να "τρέχει" την ημέρα που τοποθετήθηκαν και βεβαιώθηκε η εκτέλεσή τους (εφόσον μπορούν να λειτουργήσουν ή να παραληφθούν).
- Για το πίλλαρ, η ρήτρα τρέχει μέχρι την 91η ημέρα.
Πώς θα το υπολογίσετε: Πρέπει να φτιάξετε έναν πίνακα όπου η ΜΗΑ θα εφαρμόζεται αναλογικά στο ανεκτέλεστο μέρος των εργασιών.
- Διάστημα Α (π.χ. 1-10 μέρα): Ρήτρα επί της αξίας (Φωτιστικά + Πίλλαρ).
- Διάστημα Β (11-91 μέρα): Ρήτρα μόνο επί της αξίας του Πίλλαρ (αφού τα φωτιστικά ολοκληρώθηκαν).
Συμβουλή: Αναπροσαρμόστε τον πίνακα μέσω του ημερολογίου του έργου και σύμφωνα με τις ημερομηνίες που όντως εκτελέστηκαν οι εργασίες . Η συνολική βεβαίωση περαίωσης στις 91 ημέρες αφορά το σύνολο, αλλά η ποινική ρήτρα "αποσβένυται" σταδιακά για κάθε τμήμα που παραδίδεται προς χρήση