1η Εβδομάδα Ιανουαρίου 2026

Απάντηση σε ερώτημα συνδρομητή

ΘΕΜΑ : Νέες τιμές χωρίς Έγκριση ΠΚΤΜΝΕ

Ερώτηση :

Μπορούμε να δεχτούμε Τελική Επιμέτρηση την οποία μας κοινοποιεί ανάδοχος η οποία περιέχει νέες τιμές τις οποίες δεν έχει κάνει υπηρεσία ΑΠΕ και ΠΚΤΜΝΕ ?

Απάντηση :

Σε καμία περίπτωση. Σύμφωνα με την ΣτΕ 2142/2013, Ο κύριος του έργου δεν υποχρεούται σε αποζημίωση για χρόνο προγενέστερο της καταρτίσεως από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία ΠΚΤΜΝΕ και ΣΠ. Η απαίτηση για καταβολή προσθέτου αποζημιώσεως, λόγω της καθυστερημένης σύνταξης ΠΚΤΜΝΕ και ΣΠ, θα έπρεπε, κατά το χρόνο υποβολής του αιτήματος σύνταξης ΣΠ, να ήταν εκκαθαρισμένη, άλλως οριστική και απαιτητή, ενώ σύμφωνα με την ΔΕφΑθ 1621/2010, Ο ανάδοχος δικαιούται αμοιβής για αυτές αν προέβη στην εκτέλεση πρόσθετων εργασιών κατόπιν έγγραφης εντολής της υπηρεσίας..,

Προκύπτει από τον συνδυασμό των Άρθρων 151 Ν. 4412/2016 («Επιμετρήσεις»), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 70 Ν.4782/2021 (ΦΕΚ Α` 36/09.03.2021) και 156 («Ειδικά θέματα τροποποιήσεων συμβάσεων κατά τη διάρκειά τους - Αυξομειώσεις εργασιών - Νέες εργασίες - Εξουσιοδοτικές διατάξεις¨) όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 75 Ν.4782/2021 (ΦΕΚ Α` 36/09.03.2021). ΠΡΟΣΟΧΗ: Έναρξη ισχύος, σύμφωνα με το άρθρο 142 παρ.1β  του αυτού νόμου, απότην 1η.9.2021.

Η Τελική Επιμέτρηση

Η «Τελική Επιμέτρηση» αποτελεί στην ουσία τον τελικό συνοπτικό πίνακα που ανακεφαλαιώνει τις ποσότητες όλων των τμηματικών επιμετρήσεων. Στο Άρθρο 151 αναλύονται τα θέματα υποβολής και έγκρισής της. Ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να υποβάλει στη Διευθύνουσα Υπηρεσία επί μέρους επιμετρήσεις που λείπουν και την «τελική επιμέτρηση». Αν αυτές έχουν ελεγχθεί από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία, οι ποσότητες τίθενται όπως διορθώθηκαν, έστω και αν εκκρεμούν κατ' αυτών ενστάσεις του αναδόχου ή αιτήσεις θεραπείας. Η καταχώρηση αυτή στην τελική επιμέτρηση δεν αποτελεί παραίτηση του αναδόχου από τέτοιες αιτήσεις ή ενστάσεις που έχουν ασκηθεί νόμιμα, ούτε παρέχει το δικαίωμα σε αυτόν να υποβάλει νέες. Για τις επιμέρους επιμετρήσεις, που δεν έχουν ακόμη ελεγχθεί από την υπηρεσία, καταχωρούνται οι ποσότητες των επιμετρήσεων όπως συντάχθηκαν από τον ανάδοχο πριν από τον έλεγχο της υπηρεσίας. Η τελική επιμέτρηση υπογράφεται από τον ανάδοχο με την ένδειξη «όπως συντάχθηκε από τον ανάδοχο». Η Διευθύνουσα Υπηρεσία έχει υποχρέωση να προβεί στον έλεγχο της τελικής επιμέτρησης, μέσα σε δύο (2) μήνες από την υποβολή της και να κοινοποιήσει στον ανάδοχο την ελεγμένη και διορθωμένη επιμέτρηση. Το τελευταίο εδάφιο της παραγράφου 2 έχει εφαρμογή για την τελική επιμέτρηση. (άρθρο 151 παρ. 5 Ν. 4412/2016).

Μαζί με την τελική επιμέτρηση ο ανάδοχος μπορεί να υποβάλει και κάθε άλλο αίτημά του που σχετίζεται με δικαίωμά του από την εκτέλεση της σύμβασης, αν αυτό δεν έχει αποσβεστεί και η σχετική αξίωση παραγραφεί, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 173 του Ν. 4412/16 ή αν το σχετικό δικαίωμα δεν έχει αποσβεστεί ή χαθεί από κάποια άλλη αιτία. Μετά την υποβολή της τελικής επιμέτρησης, ο ανάδοχος μπορεί να εγείρει σχετικές απαιτήσεις μόνο για οψιγενείς αιτίες. (άρθρο 151 Ν. 4412/2016)

Σύμφωνα με την παρ. 9 Άρθρο 151 Ν. 4412/2016 («Επιμετρήσεις»), Δύο (2) μήνες το αργότερο μετά τη βεβαιωμένη περάτωση του έργου, ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να υποβάλει στη διευθύνουσα υπηρεσία την «τελική επιμέτρηση», δηλαδή τελικό συνοπτικό πίνακα που ανακεφαλαιώνει τις ποσότητες όλων των τμηματικών επιμετρήσεων, ………………. Στην τελική επιμέτρηση εμφανίζονται διακριτά οι συμβατικές εργασίες, οι οποίες εκτελέστηκαν με βάση τη σύμβαση ή με εγκεκριμένους Ανακεφαλαιωτικούς Πίνακες Εργασιών και οι εξωσυμβατικές, έστω και αν εκκρεμεί η διαδικασία τακτοποίησης τους

Επιπρόσθετα (βλ. Ανάλυση συνεπειών ρύθμισης Ν. 4782/2021):

• Με την έγκριση της Τελικής Επιμέτρησης ολοκληρώνεται ο έλεγχος των επιμέρους επιμετρητικών στοιχείων που υποβάλλονται κατά την διάρκεια του Έργου
• Κάθε απαίτηση ή αίτημα του Αναδόχου δεν μπορεί να εγερθεί μετά την υποβολή της Τελικής Επιμέτρησης , παρεκτός αυτών που οφείλονται σε οψιγενείς αιτίες.

Γνώμη Α-45 ΕΑΔΗΣΥ (επί του Ν. 4782/2021): Ένα στοιχείο που υπάρχει στο εν λόγω άρθρο είναι πως, σε περίπτωση που η ΔΥ προβεί στη σύνταξη της τελικής επιμέτρησης λόγω της άρνησης του αναδόχου περί σύνταξης και κατάθεσής του, ο τελευταίος δύναται να την αμφισβητήσει με ένστασή του, γεγονός που δεν ίσχυε κατά το πρότερο καθεστώς.

Συμπληρωματικές - Νέες εργασίες :Εκτέλεση επιπλέον εργασιών απαραίτητων για την ολοκλήρωση του έργου από τον ανάδοχο. Πρόσθετες εργασίες χωρίς εντολή του εργοδότη. Δυνατό οι πρόσθετες αυτές εργασίες να κριθούν στη συνέχεια από τα αρμόδια όργανα του εργοδότη ή από το αρμόδιο εφετείο, σε περίπτωση διαφωνίας και άσκησης προσφυγής από τον ανάδοχο, ως αναγκαίες, οπότε οι εργασίες αυτές πρέπει να νομιμοποιηθούν εκ των υστέρων με τη σύνταξη Ανακεφαλαιωτικού Πίνακα Εργασιών (Α.Π.Ε.) ή και Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε. . (ΑΠ 1726/2014)

Ο κύριος του έργου δεν υποχρεούται σε αποζημίωση για χρόνο προγενέστερο της καταρτίσεως από τη Διευθύνουσα Υπηρεσία ΠΚΤΜΝΕ και ΣΠ. Η απαίτηση για καταβολή προσθέτου αποζημιώσεως, λόγω της καθυστερημένης σύνταξης ΠΚΤΜΝΕ και ΣΠ, θα έπρεπε, κατά το χρόνο υποβολής του αιτήματος σύνταξης ΣΠ, να ήταν εκκαθαρισμένη, άλλως οριστική και απαιτητή. (ΣτΕ 2142/2013)

Νέες Τιμές

Όταν στο νέο συντασσόμενο ΑΠΕ περιλαμβάνονται εργασίες οι οποίες δεν προβλέπονταν στην αρχική σύμβαση ή στον τελευταίο εγκεκριμένο ΑΠΕ, τότε συντάσσεται Πρωτόκολλο Κανονισμού Τιμών Μονάδος Νέων Εργασιών, με το οποίο κανονίζεται η τιμή μονάδος των νέων εργασιών και συνοδεύει τον ΑΠΕ.

Πρωτόκολλα Κανονισμού Τιμών Μονάδος Νέων Εργασιών (ΠΚΤΜΝE): είναι τα πρωτόκολλα που συντάσσονται στις περιπτώσεις που περιλαμβάνονται στον ΑΠΕ εργασίες για τις οποίες δεν υπάρχουν τιμές μονάδος και καθορίζουν το μοναδιαίο κόστος των νέων εργασιών για τον ΚτΕ.

Τα ΠΚΤΜΝE συντάσσονται σύμφωνα με τις διατάξεις και την αναλυτική διαδικασία που περιγράφεται στις παρ. 5 και 6 του άρθρου 156 του Ν.4412/2016, συνοδεύονται δέ από Αιτιολογική Έκθεση που τεκμηριώνει την ανάγκη σύνταξης των Νέων Τιμών, στην οποία και περιγράφεται ο τρόπος σύνταξης αυτών.

Πηγές στο Site: dimosies-symvaseis.gr

Υποδείγματα περί Επιμετρήσεων

https://dimosies-symvaseis.gr/index.php/ypodeigmata-entypa/1571-ypodeigmata-epivlepsis-ergou/epimetriseis

Νομολογία περί Τελικής Επιμέτρησης

https://dimosies-symvaseis.gr/index.php/nomologia/1217-ektelesi-ergon/nomologia-peri-epimetriseon/nomologia-peri-telikis-epimetrisis

2370/2017 ΣΤΕ  : Η πριν από την έκδοση της βεβαίωσης περάτωσης των εργασιών υποβολή της τελικής επιμέτρησης δεν παράγει έννομες συνέπειες. Εάν εκδοθεί σε μεταγενέστερο χρόνο η βεβαίωση, οφείλει ο ανάδοχος να υποβάλει εκ νέου στη ΔΥ την τελική επιμέτρηση. ………..Η δυνατότητα διόρθωσης των εγκεκριμένων τμηματικών επιμετρήσεων κατά τον έλεγχο της τελικής επιμέτρησης ισχύει και όταν η σύνταξη της τελικής επιμέτρησης γίνεται από την ίδια τη ΔΥ. Δυνατότητα της Διοίκησης, κατά τον έλεγχο ή τη σύνταξη της τελικής επιμέτρησης, να προβεί σε περικοπή εργασιών που δεν εκτελέσθηκαν ή σε μείωση ποσοτήτων σε εκτελεσθείσες εργασίες.

ΣτΕ 2178/2009, ΣτΕ 3406/2009 : Η πρόωρη υποβολή της τελικής επιμετρήσεως, πριν την έκδοση της βεβαίωσης περαίωσης από τη ΔΥ, δεν παράγει έννομες συνέπειες – εάν δε επακολουθήσει σε μεταγενέστερο χρόνο η έκδοση της βεβαιώσεως αυτής, οφείλει ο ανάδοχος, εντός διμήνου από την έκδοση της εν λόγω βεβαιώσεως, να υποβάλει εκ νέου στη Διευθύνουσα Υπηρεσία την τελική επιμέτρηση, οπότε, παρερχομένου, κατά τα εκτεθέντα, απράκτου του διμήνου, η επανυποβληθείσα τελική επιμέτρηση θεωρείται αυτοδικαίως εγκεκριμένη. 

Η τελική επιμέτρηση εγκρίνεται αυτοδίκαια μετά την πάροδο της τιθέμενης στο νόμο 2μηνης προθεσμίας.  (ΣτΕ 2370/2008, ΓνΝΣΚ 353/2008)

ΣτΕ 3039/2003: Οψιγενή αιτία αποτελούν οι εργασίες συντήρησης πρασίνου, οι οποίες εκτελέστηκαν μετά την υποβολή της τελικής επιμέτρησης (και ως εκ τούτου νομίμως διεκδικείται και μετά την υποβολή της τελικής επιμέτρησης η αμοιβή του αναδόχου). 

ΣτΕ 2221/2005 : Την τελική επιμέτρηση έχει υποχρέωση να συντάξει ο ανάδοχος και να την υποβάλει προς έλεγχο στη Διευθύνουσα Υπηρεσία εντός διμήνου από τη βεβαιωμένη περάτωση του έργου. Μόνον άν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αυτή, ιδρύεται αρμοδιότητα της Διευθύνουσας Υπηρεσίας να προβεί αυτή στη σύνταξη και κοινοποίηση στον ανάδοχο της τελικής επιμέτρησης. 

Δ.7 Έγκριση της Τελικής Επιμέτρησης

https://dimosies-symvaseis.gr/index.php/ektelesi-epivlepsi-ergon/604-kefalaio-d-epimetriseis/d-7-egkrisi-tis-telikis-epimetrisis

Περί Νέων Τιμών

Θ.1 Γενικά

https://dimosies-symvaseis.gr/index.php/ektelesi-epivlepsi-ergon/635-kefalaio-ia-ape-kai-pktmne/th-2-to-protokollo-kanonismoy-timon-monados-neon-ergasion-pktmne/th-2-1-genika

Θ.2.2 Διαδικασία επιλογής Νέων Τιμών και η σύνταξη ΠΚΤΜΝΕ

https://dimosies-symvaseis.gr/index.php/ektelesi-epivlepsi-ergon/636-kefalaio-ia-ape-kai-pktmne/th-2-to-protokollo-kanonismoy-timon-monados-neon-ergasion-pktmne/th-2-2-diadikasia-epilogi-neon-timon-kai-i-syntaksi-pktmne

Θ.2.3 Νομολογία περί Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε.

https://dimosies-symvaseis.gr/index.php/ektelesi-epivlepsi-ergon/637-kefalaio-ia-ape-kai-pktmne/th-2-to-protokollo-kanonismoy-timon-monados-neon-ergasion-pktmne/th-2-3-nomologia-peri-p-k-t-m-n-e  

Χαρακτηριστικά βλ. 4824/1998 ΣτΕ : «Δημόσια έργα. Κανονισμός τιμής μονάδος νέων εργασιών με πρωτόκολλο που συντάσσεται από τον επιβλέποντα, που υπόκειται σε ένσταση».

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ  / ……………/ Περί ΑΠΕ-ΠΚΤΜΝΕ

https://dimosies-symvaseis.gr/index.php/erotimata-anathesis-symvaseon/1647-erotimata-ektelesis-ergon/peri-tropopoiisis-symvaseon/peri-ape-pktmne