2η Εβδομάδα Δεκεμβρίου 2025
Απάντηση σε ερώτημα συνδρομητή
ΘΕΜΑ : Εξέταση νομιμότητας Σύμβασης εκχώρησης
Ερώτηση :
Σου στέλνω τα σχετικά με τη σύμβαση εκχώρησης που μας έστειλε ο Ανάδοχος, όπως επίσης και μία πρόσφατη περίπτωση εκχώρησης που αφορά μία παλαιότερη που αφορά έναν άλλο Δήμο, με τον ίδιο Ανάδοχο. Είναι σύννομη μια τέτοια σύμβαση?
Απάντηση :
Γενικά
Πρόκειται για ερώτημα αμιγώς Νομικής φύσεως που εκφεύγει της Νομοθεσίας Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων Προμηθειών, όπως αυτή εκτίθεται στον Ν. 4412/2016, (άρθρο 132 «Τροποποίηση συμβάσεων κατά τη διάρκειά τους¨, παρ. 4, Άρθρο 164 «Υποκατάσταση» ) Πρόκειται για ερώτημα που η Νομική βάση του αναφέρεται στις διατάξεις κυρίως του Αστικού Κώδικα (άρθρα 455–460), συνεπώς, ως προς την ορθότητα πρέπει να ελεγθεί από τον Νομικό σας Σύμβουλο.
Η σύμβαση εκχώρησης που αφορά την απαίτηση για την είσπραξη του τιμήματος (εν όλω ή εν μέρει) από τη σύμβαση προμήθειας του Ν. 4412/2016 είναι σύννομη, υπό τον όρο ότι:
- δεν εκχωρείται η ίδια η σύμβαση ή η εκτέλεσή της (υπό την έννοια της Υποκατάστασης του Ν. 4412/2016)
- η εκχώρηση γνωστοποιείται στην Αναθέτουσα Αρχή,
- τηρούνται οι τυπικές απαιτήσεις του Αστικού Κώδικα.
Σύμφωνα με το Άρθρο 455 Αστικού Κώδικα, «Ο δανειστής μπορεί με σύμβαση να μεταβιβάσει σε άλλον την απαίτησή του χωρίς τη συναίνεση του οφειλέτη (εκχώρηση)».
Σύμφωνα με το Άρθρο 458 Αστικού Κώδικα - Μεταβίβαση παρεπόμενων δικαιωμάτων, «Με την εκχώρηση μεταβιβάζονται και οι υποθήκες, εγγυήσεις, ενέχυρα ή άλλα παρεπόμενα δικαιώματα που ασφαλίζουν την απαίτηση καθώς και τα προνόμια τα οποία στην αναγκαστική εκτέλεση ή στην πτώχευση συνδέονται με τη φύση της απαίτησης ή της εγγύησης. Προνόμια που συνδέονται με το πρόσωπο του δανειστή δεν μεταβιβάζονται».
Σύμφωνα δε με το Άρθρο 462 Αστικού Κώδικα Ο οφειλέτης έχει προς τον εκδοχέα τις ίδιες υποχρεώσεις που είχε προς τον εκχωρητή.
Ο εκχωρητής (ο ανάδοχος της προμήθειας) έχει δικαίωμα να εκχωρήσει ολόκληρη ή μερική την απαίτηση πληρωμής που θα προκύψει από τη σύμβαση, π.χ. σε τράπεζα ή άλλο νομικό πρόσωπο.
Τυπικές προϋποθέσεις νομιμότητας
Για να είναι νόμιμη και εκτελεστή η εκχώρηση:
- Πρέπει να γίνει έγγραφα (άρθρα 455 - 460 ΑΚ).
- Ο εκχωρητής πρέπει να ειδοποιήσει εγγράφως την Αναθέτουσα Αρχή (άρθρο 460 ΑΚ).
- Χωρίς ειδοποίηση, ο οφειλέτης (Αναθέτουσα Αρχή) μπορεί να πληρώσει νόμιμα τον αρχικό ανάδοχο.
- Αν η εκχώρηση αφορά δημόσιο φορέα, συνήθως απαιτείται και τυπική αποδοχή ή καταχώριση στα λογιστικά του φορέα.
- Εφόσον δεν μεταβάλλονται οι όροι της εκτέλεσης ή η ευθύνη του αναδόχου, δεν απαιτείται έγκριση τροποποίησης σύμβασης (άρθρο 132 §1).
Σημείωση :
Στην περίπτωση αυτή (εκχώρηση απαιτήσεων τιμήματος σύμβασης προμήθειας), είναι σημαντικό να εξεταστεί αν υπάρχει καταρχήν απόφαση που να αφορά «εκχώρηση απαίτησης αναδόχου προς τρίτο» σε σύμβαση με δημόσιο φορέα και υπό το πλαίσιο του Ν. 4412/2016 — πιθανώς χρειάζεται εξειδικευμένη έρευνα σε νομικά δεδομένα/βάσεις.
Πρέπει να ελέγχονται προϋποθέσεις όπως: αν η απαίτηση ήταν ορισμένη/ληξιπρόθεσμη κατά το χρόνο της εκχώρησης, αν η εκχώρηση γνωστοποιήθηκε στον οφειλέτη (δημόσιο φορέα), αν ο εκχωρητής είχε όλες τις απαιτούμενες ενημερότητες, αν η εκχώρηση δεν περιλαμβάνει αλλαγή της σύμβασης ή της ευθύνης του αναδόχου κ.ά.