Ι.1.2 Παραδείγματα Απρόβλεπτης περίστασης
Αναφέρουμε μια σειρά γεγονότων τα οποία κρίθηκαν σύμφωνα με την κατωτέρω αναφερομένη Νομολογία, εξαιτίας δε της ύπαρξης αυτών συντρέχουν απρόβλεπτες περιστάσεις που επιτρέπουν την κατάρτιση συμπληρωματικής σύμβασης για την εκτέλεση των εργασιών αυτών, οι οποίες είναι συναφείς με το αρχικό έργο και αναγκαίες για την ολοκλήρωσή του. (156 παρ. 1 και 2 ν. 4412/2016)
Με την 803/2012 ΕΣ (Τμ. VI) (Περίπτωση Κατασκευής και αξιοποίησης Φράγματος) κρίθηκε ότι η σύσταση του υπεδάφους, (η οποία διαφοροποείται σημαντικά από σημείο σε σημείο) δεν κατέστη δυνατόν να προσδιορισθεί στο στάδιο εκπονήσεως των αρχικών μελετών, παρά το ότι διενεργήθηκαν επαρκείς δειγματοληπτικές έρευνες σε όλο το εύρος κατάληψης των εργασιών του Φράγματος. (Συνέπεια των ανωτέρω είναι η πρόκληση έντονων κατολισθητικών φαινομένων στα αντερείσματα του έργου στο στάδιο των εκσκαφών) και κατά συνέπεια αυτή να συνιστά απρόβλεπτο γεγονός.
Με την 931/2013 ΕΣ (Τμ. VI), αναφορικά με τις εργασίες αποκαταστάσεως του πρανούς του ορύγματος κρίθηκε ότι συντρέχει η προϋπόθεση του απρόβλεπτου και δύνανται να ενταχθούν στη 2η συμπληρωματική σύμβαση.
Με την 975/2019 ΕΣ (Τμ. VI), αναφορικά με την ανάγκη εκτέλεσης συμπεριλαμβανομένων στην ΣΣ εργασιών διαπιστώθηκαν μετά την καθαίρεση των επιχρισμάτων ή μετά την αποξήλωση των γυψοσανίδων και των δαπέδων στο οποίο στεγάζεται Κινηματοθέατρο, εμφανίσθηκαν προβλήματα στατικότητας στον φέροντα οργανισμό του κτιρίου, τα οποία και δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθεί η ύπαρξή τους κατά το στάδιο εκπόνησης της αρχικής μελέτης του έργου με την επίδειξη της επιμέλειας του μέσου συνετού μελετητή (πρβλ Ε.Σ. Tμ. Μειζ. – Επταμ. Σύνθ. 394/2013, VI Τμ. 4606/2014, 797/2012). Συνεπώς αυτά οφείλονται σε απρόβλεπτες περιστάσεις, ήτοι σε πραγματικά γεγονότα, τα οποία δεν μπορούσαν, ενόψει των ως άνω περιστάσεων, να προβλεφθούν κατά την εκπόνηση της αρχικής μελέτης, παρότι αυτή υπήρξε κατά τον δυνατόν πλήρης και ακριβής και σύμφωνα με το σκεπτικό της εν λόγω Απόφασης κρίθηκε ότι η μελέτη, η οποία εγκρίθηκε από την Τεχνική Υπηρεσία, ήταν κατά το δυνατόν πλήρης και ακριβής, δεδομένου ότι
- α) το κτίριο, στο οποίο στεγάζεται το Κινηματοθέατρο, ήταν εσωτερικά και λόγω της λειτουργίας του, ως χώρου πολιτιστικών εκδηλώσεων, επενδεδυμένο με γυψοσανίδες στους τοίχους και στις οροφές, έφερε επιχρίσματα, λοιπά διακοσμητικά στοιχεία και δάπεδα, και, ως εκ τούτου, δεν ήταν εμφανής η ύπαρξη διαβρώσεων και βλαβών στις υποκείμενες τοιχοποιίες,
- β) το Κινηματοθέατρο κατά την εκπόνηση της εν λόγω αρχικής μελέτης του έργου τελούσε σε αδιάκοπη λειτουργία, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή, κατά το χρόνο αυτό, η καθαίρεση των πλακιδίων και η αποξήλωση των ως άνω διακοσμητικών στοιχείων αυτού και η πραγματοποίηση, συνεπώς, εκτεταμένης διευρεύνησης της κατάστασης της εσωτερικής τοιχοποίας και του φέροντος οργανισμού του κτιρίου,
- γ) η φύση και το αντικείμενο του αρχικού έργου, που έγκειται στην ανακατασκευή του εσωτερικού χώρου του Κινηματοθεάτρου, με σύγχρονα υλικά και εξοπλισμό, δεν δημιούργησαν, όπως ευλόγως υποστηρίζεται, ανάγκη ειδικού εκτεταμένου ελέγχου της στατικότητας ολόκληρου του κτιρίου και, τέλος,
- δ) οι διαπιστωθείσες βλάβες οφείλονται σε κρυφές διαρροές σωληνώσεων των υπερκείμενων ορόφων, οι οποίες είχαν εμποτίσει σε μεγάλο μήκος και πλάτος τον φέροντα οργανισμό στο επίπεδο του ισογείου κινηματοθεάτρου και οι οποίες, όπως αναφέρθηκε, δεν ήταν εμφανείς, με αποτέλεσμα την πρόκληση εκτεταμένων ζημιών στους οπλισμούς και στα σκυροδέματα του κτιρίου.
Συνεπώς, συντρέχουν εν προκειμένω οι προϋποθέσεις σύναψης της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης.
Με τις συμπληρωματικές εργασίες εξαιτίας εξέλιξης γεωλογικών φαινομένων (καθώς αυτά εμφανίζουν εκ της φύσεώς τους μια δυναμική εξέλιξη) καθώς και την αδυναμία εκπόνησης πλήρους γεωλογικής και γεωτεχνικής μελέτης η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου κατά τη φάση δημοπράτησης του έργου πραγματεύεται η Απόφ. 1294/2018 του VI Τμήματος (με την οποία και ανακαλεί την 279/2018 Πράξη του Ε΄ Κλιμ. του Ελ. Συν). Τούτο διότι το Δικαστήριο δέχθηκε ότι η ανάγκη εκτέλεσης των επίμαχων συμπληρωματικών εργασιών οφείλεται σε απρόβλεπτες περιστάσεις, εφόσον, εξαιτίας της εν λόγω αδυναμίας της η Υπηρεσία, δεν μπορούσε να προσδιορίσει την ακριβή έκταση και το κόστος των αναγκαίων επεμβάσεων επί του πρανούς, ώστε οι σχετικές εργασίες να προμετρηθούν με ακρίβεια.
Για το λόγο δε αυτό, κατά τη σύνταξη της αρχικής μελέτης, ο Δήμος προέβη σε μία κατ’ αρχήν εκτίμηση των αναγκαίων εργασιών, ο ακριβής δε συνολικός προσδιορισμός τόσο του κόστους όσο και της φύσης των εργασιών κατέστη δυνατός μόνο μετά την εκπόνηση των συμβατικά προβλεπόμενων μελετών. Δοθέντος δε, ότι η κατάσταση του πρανούς μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου, καθώς οι κατολισθήσεις συνιστούν δυναμικά εξελισσόμενα γεωλογικά φαινόμενα, το μεγαλύτερο του αρχικά υπολογιζόμενου κόστος των εργασιών, που φέρονται προς εκτέλεση με την επίμαχη συμπληρωματική σύμβαση, οφείλεται και στο γεγονός ότι από το χρόνο αρχικού σχεδιασμού του έργου έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα, κατά το οποίο μεταβλήθηκαν τα γεωλογικά δεδομένα της περιοχής του πρανούς, λόγω μη ανάσχεσης του φαινομένου των κατολισθήσεων. Τούτων δοθέντων, και λαμβανομένου υπόψη ότι η εκτέλεση των συμπληρωματικών αυτών εργασιών είναι αναγκαία για την ολοκλήρωση της επίμαχης εργολαβίας, από την οποία δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά, συντρέχουν οι προϋποθέσεις σύναψης της επίμαχης συμπληρωματικής σύμβασης.
Απόφ. 444/2018 του VI Τμήματος
Ανακαλείται η 532/2017 Πράξη του Ε΄ Κλιμ. του Ελ. Συν. κατά το μέρος αυτής που κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης αναφορικά με τις εργασίες για την ολοκλήρωση του υπογείου έργου σήραγγας σε τμήματα διανοιγμένα από προηγούμενη εργολαβία. Ειδικότερα, αυτές (οι εργασίες) κατέστησαν αναγκαίες όχι συνεπεία παραλείψεων ή σφαλμάτων της μελέτης του αρχικού εν προκειμένω έργου αλλά λόγω των μη δυνάμενων να προβλεφθούν τοπικών συγκλίσεων των εσωτερικών τοιχωμάτων τέτοιας κλίμακας που επηρέασαν την ασφάλεια του έργου και οι οποίες οφείλονται στην αιφνίδια τοπική μεταβολή των υδρογεωλογικών συνθηκών στη μη ορατή περιβάλλουσα συγκεκριμένου τμήματος της ήδη διανοιγμένης σήραγγας, πίσω και άνωθεν των προσωρινών μέτρων υποστήριξης.
Δεν ανακαλείται η 532/2017 Πράξη του Ε΄ Κλιμ. του Ελ. Συν. κατά το μέρος αυτής που κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης αναφορικά με τις εργασίες για την εγκατάσταση συστημάτων σηματοδότησης – τηλεδιοίκησης και τηλεπικοινωνιών και λοιπών υποδομών σε Σιδηροδρομικό Σταθμό και στο Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας
Η Απόφαση 303/2018 Ελ.Συν.Τμ.6 πραγματεύεται με την περίπτωση Έργου με αντικείμενο την Επισκευή ζημιών ανοικτού αρδευτικού δικτύου. Με την εν λόγω Απόφαση το Τμήμα έκρινε κατά πλειοψηφία ότι συντρέχουν στην ελεγχόμενη περίπτωση οι προϋποθέσεις σύναψης συμπληρωματικής σύμβασης, όπως αυτές ορίζονται στην παρ.1 του άρθρου 156 του ν.4412/2016 διότι, αφενός, κατά την κατάρτιση της μελέτης δεν ήταν δυνατό, λόγω της φύσης του έργου, να εκτιμηθεί η ακριβής έκταση της ζημιάς του δικτύου λόγω της κάλυψης της εκτεταμένης επιφάνειας αυτού (30.000 στρέμματα) από αυτοφυή οργιώδη βλάστηση, για το λόγο δε αυτό, έγιναν στοχευμένες επεμβάσεις, αφετέρου, το μεν εκδηλώθηκε πυρκαγιά μεγάλης έκτασης πέριξ στρατιωτικής μονάδας, μετά την οποία αποκαλύφθηκαν διώρυγες και καναλέτα, με αστοχία και διαρροές που δεν είχαν εντοπισθεί αρχικά, αφού καλύπτονταν ολοσχερώς από βλάστηση, το δε, σημειώθηκε πλημμύρα, η οποία έθεσε σε κίνδυνο την ασφάλεια των παρακείμενων στρατιωτικών εγκαταστάσεων και από την οποία προέκυψε η ανάγκη καθαρισμού της αποστραγγιστικής τάφρου, η οποία ομοίως καλύπτονταν από την εν λόγω βλάστηση κατά το χρόνο σύνταξης της μελέτης.
Με την Ελ. Συν. Τμ. 6 Απόφαση 606/2018 ανακλήθηκε η 28/2018 Πράξη του Ε΄ Κλιμ. Ελ. Συν. καθόσον οι εν λόγω συμπληρωματικές εργασίες κατέστησαν αναγκαίες όχι συνεπεία παραλείψεων ή σφαλμάτων της μελέτης του αρχικού έργου, αλλά λόγω του απρόβλεπτου γεγονότος της ανεύρεσης των μη εμφανών, επιχωμένων απορριμμάτων, καθώς και των λιμναζόντων λυμάτων και της συνακόλουθης εξ αυτών διάβρωσης του υπεδάφους, η ύπαρξη των οποίων δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθεί, αφού διενεργήθηκαν κατά τη συνήθη πρακτική δύο ενδεικτικές γεωτρήσεις σε δύο σημεία της έκτασης, όπου πρόκειται να κατασκευαστεί η μονάδα διαλογής και το εδαφικό υπόβα Η.2.1.1 ΣΣ Έργου λόγω απολογιστικών δαπανών ΑΕΚΚ
Ελ.Συν.Τμ. 6 Απόφαση 131/2020 (Δέχεται την αίτηση - ανακαλεί την 905/2019 Πράξη του Ε'Κλιμακίου
Επισκευή προβλήτα
Τα έντονα καιρικά φαινόμενα (σφοδροί άνεμοι, πολύ μεγάλης έντασης κυματισμοί) προκάλεσαν εξαιρετικά εκτεταμένες φθορές στις υπάρχουσες εγκαταστάσεις του λιμένα, αποσπώντας ή ανατρέποντας τμήματα των παλαιών κρηπιδωμάτων και καθιστώντας αναγκαία,
- τόσο τη λήψη επειγόντων μέτρων προστασίας του εργοταξίου,
- όσο και τη μερική τροποποίηση της μελέτης, απαραίτητη για την τεχνικώς άρτια ολοκλήρωση της κατασκευής του έργου.
Ενόψει των ανωτέρω, και κατ’ αποδοχή του λόγου ανάκλησης, το Τμήμα κρίνει ότι η ανάγκη εκτέλεσης των εργασιών της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης οφείλεται σε απρόβλεπτες περιστάσεις κατά την εκτέλεση του έργου, κατά την έννοια του άρθρου 156 του ν. 4412/2016.
Επισημαίνεται συναφώς ότι,
- παρά το γεγονός ότι οι δαπάνες που αφορούν στην εναλλακτική διαχείριση ΑΕΚΚ, ποσού 70.626,89 ευρώ, κατά τη σαφή αιτιολογία της αιτιολογικής έκθεσης, συνδέονται με τη διαχείριση των προϊόντων θραύσης των καθαιρούμενων, λόγω των προαναφερθεισών συνθηκών, τμημάτων του παλαιού κρηπιδότοιχου, και επομένως, η ανάγκη εκτέλεσής τους οφείλεται στην ίδια ως άνω απρόβλεπτη περίσταση, απορριπτομένης ως αβάσιμης της σχετικής κρίσης του Κλιμακίου,
- εντούτοις, ο έλεγχος αυτός καθίσταται εν προκειμένω αλυσιτελής, δοθέντος ότι η αναθέτουσα αρχή επέλεξε τελικώς οι απολογιστικές δαπάνες ΑΕΚΚ να μην βαρύνουν τον προϋπολογισμό της συμπληρωματικής σύμβασης αλλά το ποσόν των απροβλέπτων δαπανών αυτής.
Λαμβάνοντας υπόψη δε ότι η διάθεση οποιουδήποτε ποσού από το κονδύλιο των απροβλέπτων λαμβάνει χώρα κατά την εκτέλεση της σύμβασης (άρθρο 156 παρ. 2 και 3 του ν. 4412/2016), οι κρίσιμες εν προκειμένω δαπάνες ΑΕΚΚ συνδέονται πλέον με την εκτέλεση της ελεγχόμενης σύμβασης και δεν δύνανται να ελεγχθούν προσυμβατικώς.
Τέλος, η παρατήρηση του Κλιμακίου, ως προς το σχέδιο σύμβασης, που αφορά στη διόρθωση του πίνακα δαπανών της σύμβασης, με διαγραφή του ποσού των απολογιστικών δαπανών ΑΕΚΚ και διόρθωση της εσφαλμένης αναγραφής του ποσού των απροβλέπτων, το οποίο στον πίνακα αυτόν ορίζεται σε 39.822,60 ευρώ, αντί του ορθού 110.449,49 ευρώ, μετά από μείωσή του κατά το ποσόν των «απολογιστικών δαπανών ΑΕΚΚ» (ποσού 70.626,89 ευρώ), πρέπει να θεωρηθεί οριστική, πρωτίστως διότι δεν αμφισβητείται ρητώς με την κρινόμενη αίτηση ανάκλησης.
Σε κάθε περίπτωση, εφόσον η αναθέτουσα αρχή επέλεξε οι απολογιστικές δαπάνες ΑΕΚΚ να μην βαρύνουν τον προϋπολογισμό της συμπληρωματικής σύμβασης αλλά το ποσόν των απροβλέπτων δαπανών αυτής, τούτο δεν δύναται να αποτυπωθεί στο σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης, δεδομένου ότι, κατά τα προαναφερθέντα, η διάθεση οποιουδήποτε ποσού από το κονδύλιο των απροβλέπτων λαμβάνει χώρα κατά την εκτέλεση της σύμβασης και όχι πριν από τη σύναψη αυτής.
Απρόβλεπτες περιστάσεις λόγω αχαρτογράφητων δικτύων
Απόφαση 40/2019 Τμ. Μείζονος- Επταμελούς Σύνθεσης
Αναθεωρείται η 1594/2018 Απόφαση του VI Τμήματος του Ελ. Συν.. για την ανάκληση της 473/2018 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης μεταξύ του ανωτέρω Δήμου και της προαναφερθείσας εταιρείας για την εκτέλεση του έργου «Κατασκευή τεσσάρων (4) σύγχρονων κόμβων στον Δήμο ΧΧΧ”
Κατά το στάδιο της μελέτης του έργου ελήφθησαν υπόψη τα δίκτυα κοινής ωφέλειας, όπως αυτά αποτυπώνονταν στα υπάρχοντα σχέδια. Ωστόσο, λόγω της ελλιπούς και αποσπασματικής χαρτογράφησης των εν λόγω δικτύων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, η αναζήτηση του συνόλου των στοιχείων ή των πληροφοριών (διαγράμματα, σχέδια κ.λπ.) σχετικά με την χωροθέτησή τους υπερβαίνει, εν προκειμένω, το μέτρο της επιμέλειας του μέσου συνετού ανθρώπου του οικείου κλάδου. Συνεπώς, από τα δεδομένα και τα τεχνικά στοιχεία που μπορούσαν να συλλεγούν προ του χρόνου έναρξης των εργασιών δεν ήταν αντικειμενικώς δυνατός ο εντοπισμός, κατά το στάδιο της αρχικής μελέτης, των «τυφλών» φρεατίων ούτε των αχαρτογράφητων και, ευρισκομένων σε βάθος τριών μέτρων, αγωγών που παρουσίαζαν διαρροή. Περαιτέρω, αναφορικά με τις εργασίες αποκατάστασης των υφιστάμενων αγωγών του δικτύου ομβρίων, μετά τα ακραία πλημμυρικά φαινόμενα που έπληξαν τον Δήμο και οδήγησαν στην κήρυξη της περιοχής σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αποκαλύφθηκε ότι το υπάρχον δίκτυο δεν μπορούσε πλέον να ανταποκριθεί σε συνθήκες ομαλής παροχέτευσης, όπως οι συνθήκες αυτές διαμορφώθηκαν μετά τα προαναφερθέντα έκτακτα καιρικά φαινόμενα. Ως εκ τούτου συντρέχει η προϋπόθεση του απροβλέπτου και για τις εργασίες αυτές. Τέλος, συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις για τη σύναψη της συμπληρωματικής σύμβασης διότι το ποσό των επίμαχων εργασιών δεν υπερβαίνει το 50% του ποσού της αρχικής, οι εργασίες δε αυτές, οι οποίες αποβλέπουν στην αποκατάσταση του οδοστρώματος λόγω καθίζησης από διαρροές υποκείμενων αγωγών δικτύων και ανακάλυψης «τυφλών φρεατίων» και στην αποκατάσταση των ζημιών στο δίκτυο ομβρίων, συνεπεία έντονων καιρικών φαινομένων είναι συναφείς με την αρχική σύμβαση και απαραίτητες για την έντεχνη ολοκλήρωση του έργου κατασκευής των τεσσάρων κόμβων.
Απόφαση 276/2019 Τμ. Μείζονος- Επταμελούς Σύνθεσης
Αναθεωρείται η 1883/2018 απόφαση του VI Τμήματος του Ελ. Συν.
Υποβλήθηκε για έλεγχο το σχέδιο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Λιμνοδεξαμενή ΧΧΧ και δίκτυα άρδευσης»
Νομίμως ανατέθηκαν οι επίμαχες εργασίες με συμπληρωματική σύμβαση στον ανάδοχο της κύριας σύμβασης, διότι
- α) αν και δεν περιλαμβάνονται στην αρχικώς συναφθείσα σύμβαση, το αντικείμενό τους συνάπτεται αναγκαίως με το αντικείμενο αυτής, αφού αφορούν στο σύνολό τους την κατασκευή της λιμενοδεξαμενής και των συνοδών έργων,
- β) κατέστησαν αναγκαίες κατά την τεχνική εκτέλεση του έργου αφενός λόγω της διαδοχικής τροποποίησης επί το δυσμενέστερο των περιβαλλοντικών όρων, αφετέρου λόγω της ακυρωτικής απόφασης του ΣτΕ. Οι περιστάσεις αυτές δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν κατά την εκπόνηση της αρχικής μελέτης του έργου, βάσει εγκεκριμένης τότε Μ.Π.Ε. και αρμοδίως καθορισμένων περιβαλλοντικών όρων, οι οποίοι αργότερα τροποποιήθηκαν, άνευ υπαιτιότητας της αναθέτουσας αρχής, δημιουργώντας μάλιστα σε αυτήν υποχρέωση συμμόρφωσης μέσω της εκτέλεσης των επίμαχων συμπληρωματικών εργασιών. Ούτε άλλωστε ήταν δυνατόν να προβλεφθεί η εκφερθείσα με την απόφαση του ΣτΕ κρίση και οι τροποποιήσεις που αυτή με τη σειρά της επέφερε στην εκτέλεση του έργου.
- γ) Οι επίμαχες συμπληρωματικές εργασίες είναι απαραίτητες για την ολοκλήρωση του έργου, καθόσον δεν είναι δυνατή η κατασκευή του χωρίς να τηρηθούν οι δεσμευτικοί περιβαλλοντικοί όροι,
Απόφαση 581/2019 Τμ. Μείζονος- Επταμελούς Σύνθεσης
- Αναθεωρείται εν μέρει η 18/2019 Απόφαση του VI Τμήματος του Ελ. Συν..
- Με την τελευταία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης της μελέτης με τίτλο «Μελέτη βελτίωσης - διαπλάτυνσης Εθνικής Οδού ΧΧΧ - ΧΧΧ, Τμήμα από ΧΧΧ έως ΧΧΧ»
- Ο μέσος χρόνος ζωής μιας γέφυρας, κατά τα διδάγματα της οικείας επιστήμης, κυμαίνεται από 80 ως 120 έτη, επομένως, δεν υπήρχε ανάγκη, κατά τα παραδεδεγμένα και την πείρα του οικείου κλάδου, για εκπόνηση μελέτης αποτίμησης της γέφυρας κατά το έτος 2010, όταν είχαν παρέλθει περίπου 45 έτη από την κατασκευή της. Περαιτέρω, τα σοβαρά προβλήματα που εντοπίζει η αιτιολογική έκθεση του Σ.Π. , η σαφής δε αυτή αναφορά του αρμοδίου οργάνου ως προς το χρόνο εμφάνισης των προβλημάτων αποτελεί εκτίμηση που, ως εκ του τεχνικού περιεχομένου της, δεν δύναται να αμφισβητηθεί κατά τη διαδικασία διενέργειας του προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας από το Ελ. Συν.. Ως εκ τούτων, τα διαπιστωθέντα προβλήματα στατικότητας της γέφυρας του ποταμού αποτελούν απρόβλεπτες περιστάσεις κατά την έννοια του νόμου και η επίμαχη μελέτη αποτίμησης νομίμως ανατίθεται με την ελεγχόμενη συμπληρωματική σύμβαση. Το VI Τμήμα εκτιμώντας τα ίδια πραγματικά περιστατικά και ελέγχοντας το ίδιο τμήμα της συμπληρωματικής σύμβασης, διατύπωσε κρίση περί των πραγμάτων και δεν «μετέβαλε τα πράγματα». Επικύρωσε δηλαδή επιτρεπτώς την κρίση του Κλιμακίου προβαίνοντας σε υποκατάσταση της αιτιολογίας της πράξης και όχι σε πρωτογενή έλεγχο.
Περιπτώσεις που άλλαξαν οι Κανονισμοί και όροι
- Με την 276/2019 Τμ. Μείζ.- 7μ. κρίθηκε ότι οι περιστάσεις δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν κατά την εκπόνηση της αρχικής μελέτης του έργου, βάσει εγκεκριμένης τότε Μ.Π.Ε. ενώ οι καθορισμένοι περιβαλλοντικοί όροι στην συνέχεια τροποποιήθηκαν, άνευ υπαιτιότητας της αναθέτουσας αρχής, δημιουργώντας μάλιστα σε αυτήν υποχρέωση συμμόρφωσης μέσω της εκτέλεσης των επίμαχων συμπληρωματικών εργασιών. Συνεπεία των ανωτέρω οι επίμαχες εργασίες ανατέθηκαν νομίμως με συμπληρωματική σύμβαση στον ανάδοχο της κύριας σύμβασης.
- Με την Απόφ. 1324/2019 Τμήμα VI (ΣΤ' Διακοπών) ανακλήθηκε η 673/2019 Πράξη του Ε΄ Κλιμ. Ελ. Συν. καθόσον εν προκειμένω, στοιχειοθετούνται απρόβλεπτες περιστάσεις, που δικαιολογούν κατά νόμο την κατάρτιση της επίμαχης συμπληρωματικής σύμβασης, καθώς πρόκειται για ένα έργο που δημοπρατήθηκε πριν από 15 χρόνια, ενώ, μετά τη θέσπιση του ν.4479/2017, οι αθλητικές εγκαταστάσεις κατηγοριοποιούνται για πρώτη φορά και για τη χορήγηση της άδειας λειτουργίας τους εφαρμόζονται διαφορετικά κριτήρια, αναλόγως με την κατηγορία στην οποία ανήκουν (όπως η αιτιολογική έκθεση του ως άνω νόμου αναφέρει), το δε συγκεκριμένο έργο θεωρείται πλέον μεγάλη αθλητική εγκατάσταση, γεγονός που δε συνέτρεχε πριν τη θέσπιση του ν.4479/2017 και της βάσει αυτού εκδοθείσας υπουργικής απόφασης (ΥΠΠΟΑ/ΓΔΥΑ/ΔΤΥ/ΤΠΑ ΑΕ/408113/21902/2725/603/4.10.2017) και κατ’ ακολουθία ο χαρακτηρισμός του έργου αυτού ως μεγάλης αθλητικής εγκατάστασης (κατηγορία Ε2) έχει ως προφανή συνέπεια τα κριτήρια και οι προδιαγραφές, που το έργο αυτό πρέπει να πληροί, να διαφοροποιούνται σε σχέση με τα αντίστοιχα αθλητικών εγκαταστάσεων άλλων κατηγοριών και να εξετάζονται από την αρμόδια Επιτροπή Ελέγχου Καταλληλότητας με μεγαλύτερη αυστηρότητα.