Ε.2.7 Διαδικασία διόρθωσης των Λογαριασμών

Πολλές φορές κατά την καταβολή του εργολαβικού αναταλλάγματος προκύπτει ότι έγινε η απόδοση στον ανάδοχο ποσού μεγαλύτερο του προβλεπομένου. Οι λόγοι καταβολής του εν λόγω ποσό ποικίλλουν. Για παράδειγμα η καταβολή μπορεί να πραγματοποιήθηκε , λόγω :

• Εσφαλμένων τμηματικών Επιμετρήσεων
• Λανθασμένου υπολογισμού τόκου
• Λανθασμένου υπολογισμού απόσβεσης προκαταβολής
• Ανθρώπινου σφάλματος και λάθους υπολογισμού ή
• Για οιαδήποτε άλλη αιτία

Η πρόβλεψη διόρθωσης των λογαριασμών σύμφωνα με τον νομοθέτη είναι με την εκ των υστέρων σύνταξη αρνητικού (προς διόρθωση του επιπλέον καταβαλλομένου ποσού) Λογαριασμού, η οποία μπορεί να λάβει χώρα είτε ενδιάμεσα κατά την εξέλιξη του έργου είτε και κατά τον τελικό λογαριασμό .

1026/2015 ΑΠ  (Σύμβαση εκτέλεσης δημόσιου έργου. Η ρητή εμπρόθεσμη, εντός της αποκλειστικής προθεσμίας του ενός μηνός, έγκριση των τμηματικών λογαριασμών - πιστοποιήσεων του έργου και των επιμετρητικών στοιχείων τα οποία τις συνοδεύουν, αλλά και η αυτοδίκαιη (σιωπηρή) έγκριση του λογαριασμού με την άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας του ενός μηνός, συνεπάγονται την οριστικοποίηση του ύψους της οφειλόμενης αμοιβής στον ανάδοχο, χωρίς να μπορεί η διευθύνουσα υπηρεσία με μεταγενέστερη πράξη της να προβεί σε περικοπές και μειώσεις κονδυλίων εκτελεσθεισών εργασιών των πιστοποιήσεων. Εν όψει όμως του ότι όλες οι πληρωμές προς τον ανάδοχο κατά την διάρκεια της κατασκευής του έργου αποτελούν καταβολές έναντι του εργολαβικού ανταλλάγματος, παρέχεται η δυνατότητα στον κύριο του έργου ή στην διευθύνουσα υπηρεσία, με τον τελικό λογαριασμό, να προβούν σε εκκαθάριση τυχόν απαιτήσεών τους, οι οποίες έχουν σχέση με την εκτέλεση της συμβάσεως. Σε καμία όμως περίπτωση, υπό την ισχύ του άρθρου 53 Ν.3669/2008, όπως ίσχυε πριν από τη τροποποίησή του, δεν παρεχόταν από τον νόμο η δυνατότητα στην διευθύνουσα υπηρεσία να συντάξει λογαριασμό και μάλιστα «αρνητικό» για εκτελεσθείσες ή μη εργασίες και επίσης σε περίπτωση αρνήσεως του αναδόχου προς καταβολή του οριζομένου με τον αρνητικό λογαριασμό ποσού, η δυνατότητα να προκαλέσει η διευθύνουσα υπηρεσία ανάλογη κατάπτωση εγγυητικής επιστολής. Απορρίπτει την αναίρεση κατά της υπ’ αριθ.1317/2012 απόφασης του Πενταμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης).

Σύμφωνα με την παρ. 9 άρθρου 152 Ν. 4412/2016, Λογαριασμός που πληρώθηκε χωρίς έλεγχο, ή που βασίστηκε σε επιμέτρηση που διορθώθηκε, ελέγχεται και διορθώνεται από την υποβολή ή επανυποβολή του και οι προκύπτουσες διαφοροποιήσεις λαμβάνονται υπόψη σε επόμενο λογαριασμό ή κατά τη σύνταξη αρνητικού λογαριασμού. Η διευθύνουσα υπηρεσία ελέγχει, εγκρίνει και διορθώνει τον λογαριασμό με ή και χωρίς την υπογραφή του επιβλέποντος.

Όταν συντρέχει περίπτωση σύνταξης αρνητικού λογαριασμού είτε ενδιάμεσα κατά την εξέλιξη του έργου είτε και κατά τον τελικό λογαριασμό, αυτός μπορεί να συνταχθεί από τη διευθύνουσα υπηρεσία και το ποσό του πρέπει να καταβληθεί από τον ανάδοχο μέσα σε έναν (1) μήνα από την κοινοποίηση του λογαριασμού σε αυτόν, άλλως καταπίπτουν ισόποσα σε βάρος του οι εγγυητικές επιστολές που έχουν κατατεθεί στον κύριο του έργου, εφόσον δεν υπάρχει ανεξόφλητο εργολαβικό αντάλλαγμα. Αν ασκηθεί ένσταση κατά του αρνητικού λογαριασμού, η κατάπτωση της εγγυητικής επιστολής αναστέλλεται μέχρι την έκδοση απόφασης επ` αυτών.

Με την υπ’ αριθμ. 251/2017 απόφαση του Συμβουλίου της Επικράτειας, κρίνεται ότι «κατά τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 8 (ήδη παρ. 10) του ν. 1418/1984 (και του άρθρου 40 παρ. 7 του π. δ. 609/1985) ερμηνευόμενες ενόψει και των κριθέντων καθ' ερμηνεία των ταυτοσήμων κατά περιεχόμενο διατάξεων του άρθρου 104 παρ. 1 του π.δ. 696/1974 με την απόφαση 2494/2013 της Ολομέλειας του Δικαστηρίου, έχουν την έννοια ότι με την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας του ενός μήνα, που προβλέπεται για τον έλεγχο, την τυχόν απαιτούμενη διόρθωση και την έγκριση του λογαριασμού, ο λογαριασμός θεωρείται μεν εγκεκριμένος, η Διοίκηση όμως διατηρεί την εξουσία, και μετά την παρέλευση της τασσόμενης προθεσμίας ελέγχου και έγκρισης του λογαριασμού, να προβεί σε έλεγχο αυτού, αρνούμενη ρητώς ή σιωπηρώς να καταβάλει ποσά ή ανακτώντας κατά τις κείμενες διατάξεις (του εθνικού και του κοινοτικού δικαίου) ως μη νομίμως ή αχρεωστήτως ήδη καταβληθέντα ποσό του επίμαχου λογαριασμού, τα οποία δεν οφείλονται για οποιοδήποτε λόγο στον ανάδοχο, δεδομένου μάλιστα ότι ο έλεγχος αυτός επιβάλλεται για λόγους προστασίας του δημοσίου χρήματος εθνικού, ή κοινοτικού (προκειμένου περί συγχρηματοδοτούμενου έργου). Τα ανωτέρω, όσον αφορά την άρνηση καταβολής μη οφειλομένων για οποιονδήποτε λόγο ή την αναζήτηση των αχρεωστήτως ή μη νομίμως καταβληθέντων χρηματικών ποσών, ισχύουν, για την ταυτότητα του λόγου και όταν δεν υπάρχει σιωπηρή αλλά ρητή έγκριση».