Ε.2.9  Περίπτωση καταβολής Τόκου υπερημερίας

Η μη έγκαιρη πληρωμή της πιστοποίησης έχει συνέπεια την υποχρέωση καταβολής τόκων υπερημερίας, αν ο ανάδοχος είχε την πρόνοια να απευθύνει ειδική έγγραφη όχληση στον εργοδότη. Ο ανάδοχος μπορεί να διακόψει τις εργασίες, αφού κοινοποιήσει στη Διευθύνουσα Υπηρεσία ειδική έγγραφη δήλωση. (άρθρο 152 παρ. 9 Ν. 4412/2016). Προϋπόθεση καταβολής τόκων υπερημερίας εκ της συμβάσεως του δημοσίου έργου είναι η υποβολή και μη πληρωμή λογαριασμού εντός της προθεσμίας που θέτει ο νόμος (δίμηνο και όχληση). Σημειωτέον ότι δεν οφείλονται τόκοι υπερημερίας υπάρξει διαφωνία σχετικά με το περιεχόμενο Α.Π.Ε., έστω κι αν ο ανάδοχος δικαιωθεί τελικά. (ΣτΕ 136/2004 (7μ) και 461/2004) , ενώ σύμφωνα με την 4168/2019 ΔΕΦ ΑΘ παραδεκτώς εισάγεται η αξίωση του αναδόχου περί καταβολής του εργολαβικού ανταλλάγματος με την άσκηση αγωγής, εφόσον δεν προβλέπεται, κατά το στάδιο της εκτέλεσης της συμβάσεως, η έκδοση από τη Διοίκηση εκτελεστής διοικητικής πράξης. Σύμφωνα με την εν λόγω Απόφαση το Δικαστήριο δέχεται την αγωγή και – καθόσον η άρνηση θεώρησης του εκδοθέντος χρηματικού εντάλματος πληρωμής από το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν συνιστά νόμιμο λόγο μη εξόφλησης της σχετικής οφειλής - επιδικάζει τόκους υπερημερίας από την παρέλευση διμήνου από την υποβολή του σχετικού λογαριασμού.

Η αξίωση καταβολής τόκων υπερημερίας εκ της καθυστερήσεως πληρωμής πιστοποιήσεως συντρέχει όχι μόνο όταν η πιστοποίηση αφορά και άλλους λόγους, αλλά γενικά για κάθε αξίωση λ.χ. εκ τελών χαρτοσήμου (ΣτΕ 1472/2000, ΔιΔ 14, 511).

Αν η πληρωμή ενός λογαριασμού καθυστερήσει χωρίς υπαιτιότητα του αναδόχου, πέρα του διμήνου από την υποβολή του ή την επανυποβολή του, οφείλεται, τόκος υπερημερίας.

Ως προς το επιτόκιο με βάση το οποίο υπολογίζεται το ύψος του τόκου υπερημερίας, εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου Ζ του Ν. 4152/2013. Σημειωτέον ότι η εν λόγω διάταξη περιήλθε στο θεσμικό μας πλαίσιο σε αντικατάσταση των διατάξεων της παρ. 4 του άρθρου 4 του ΠΔ 166/2003,σε πολλές δε συμβάσεις ο υπολογισμός του τελικού ποσού των τόκων υπερημερίας πραγματοποιήθηκε με τις διατάξεις αυτού. Ως προς την έναρξη της τοκοφορίας, εφαρμόζονται οι διατάξεις της νομοθεσίας περί κατασκευής δημοσίων έργων ως ευνοϊκότερες σε σχέση με αυτές του π.δ. 166/2003.  (587/2018 ΔΕΦ ΠΑΤΡ ), σε κάθε δε περίπτωση για την πληρωμή των τόκων απαιτείται Βεβαίωση της οικείας Οικονομικής Υπηρεσίας του φορέα.

Ο Ν. 4152/2013 περί τοκοφορίας των Λογαριασμών

Την 9^η/5/2013 (σε αντικατάσταση του Π.Δ. 166/2003) δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Α 107 ο Ν. 4152/2013 που ρυθμίζει τα θέματα της τοκοφορίας των Λογαριασμών

Σύμφωνα με  τα οριζόμενα στην υποπρα. Ζ.3.: «Ορισμοί» (Άρθρο 2 Οδηγίας 2011/7), κατά την έννοια του νόμου αυτού:

1) «Εμπορική συναλλαγή»: κάθε συναλλαγή μεταξύ επιχειρήσεων ή μεταξύ επιχειρήσεων και δημόσιων αρχών, η οποία συνεπάγεται την παράδοση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών έναντι αμοιβής.

2) «Δημόσια αρχή»: κάθε αναθέτουσα αρχή, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο α` του π.δ. 59/2007 (Α` 63/ άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο α` της Οδηγίας 2004/17/ΕΚ) και του άρθρου 2 παράγραφος 9 του π.δ. 60/2007 (Α` 64/ άρθρο 1 παράγραφος 9 της Οδηγίας 2004/18/ΕΚ), ανεξαρτήτως του αντικειμένου ή της αξίας της σύμβασης.

3) «Επιχείρηση»: κάθε οργάνωση εκτός των δημόσιων αρχών, η οποία ενεργεί στα πλαίσια ανεξάρτητης οικονομικής ή επαγγελματικής της δραστηριότητας, ακόμη και αν η δραστηριότητα αυτή ασκείται από ένα και μόνο πρόσωπο.

4) «Καθυστέρηση πληρωμής»: η μη πραγματοποίηση πληρωμής εντός της συμβατικής ή της νόμιμης προθεσμίας, εφόσον πληρούνται οι όροι της περίπτωσης 1 της υποπαραγράφου Ζ.4. ή της περίπτωσης 1 της υποπαραγράφου Ζ.5..5) «Τόκος υπερημερίας»: ο νόμιμος τόκος υπερημερίας ή ο τόκος με επιτόκιο που έχει συμφωνηθεί μεταξύ επιχειρήσεων, υπό τους όρους που καθορίζονται στην υποπαράγραφο Ζ.8..

6) «Νόμιμος τόκος υπερημερίας»: ο απλός τόκος για την καθυστερημένη πληρωμή σε επιτόκιο το οποίο είναι ίσο προς το σύνολο του επιτοκίου αναφοράς συν οκτώ επιπλέον ποσοστιαίες μονάδες.

7) «Επιτόκιο αναφοράς»: το επιτόκιο που ορίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τις πλέον πρόσφατες βασικές της πράξεις αναχρηματοδότησης.

8) «Οφειλόμενο ποσό»: το κυρίως ποσό που θα έπρεπε να έχει καταβληθεί μέσα στη συμβατική ή τη νόμιμη προθεσμία πληρωμής, συμπεριλαμβανομένων των επιβαλλόμενων φόρων, δασμών, τελών ή επιβαρύνσεων που καθορίζονται στο τιμολόγιο ή σε άλλο ισοδύναμο για την πληρωμή έγγραφο